کارویژه‌واقع‌گرایی ادبی در بازنمایی زندگی انسان در سرزمین جنگ‌زده بر پایه رمان زمین سوخته

زمانی که مردم یک کشور مورد هجوم دشمن قرار می‌گیرند، هجوم قوم متجاوز تاثیرات زیادی در زندگی، اقتصاد، تاریخ، فرهنگ... و حتّی ادبیّات کشور مدافع خواهد داشت. در چنین شرایطی، ادبیّات با احساس تعهّد و به قصد ایفای نقش خود، سهم مهمّی در بازنمود رخدادها و واقعیّت‌های جامعه‌جنگ‌زده بر عهده می‌گیرد. ادبیّات برای ادای این وظیفه به بررسی، شرح و توصیف مستقیم یا غیر مستقیم حوادث و آثار زیان‌بار جنگ و پیامدهای مختلف روحی روانی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی آن در جامعه می‌پردازد. ادبیّات واقع‌گرا برخلاف جریان‌ها و مکاتب ادبی دیگر، محدود و منحصر به بازآفرینی و بازگویی امر واقع  است. نویسندگان واقع‌گرا می‌کوشند تا رویدادها را گزارش‌گونه و درست به همان‌گونه که اتّفاق می‌افتند بی‌آن‌که تلخ و شیرین و درشت و نرم آن را از صافی نگاه و نگره‌خاصی بگذرانند بازگو کنند. نگاه نویسنده‌واقع‌گرا به عرصه‌جنگ، از منظر ایدئوژی و نگرش‌های عارفانه و معنویت‌گرایانه به دور است؛ از این روی، در واقعیت امور دخل و تصرّف نمی‌کند و امور واقع و حوادث را آرمان‌گرایانه و فراواقعی جلوه نمی‌دهد. آنان بر این باورند که در بیان واقعیّت جنگ و بازتاب رخدادها باید از آرمان‌گرایی، نگاه ماورایی و اسطوره‌سازی به دور بود و حقیقت امر را همان‌گونه که هست یا روی می‌دهد، بازنمایاند. احمد محمود (اعطاء) نویسنده سرشناس مکتب داستان‌نویسی جنوب کشور که از نویسندگان مطرح معاصر است، در آثارش از واقع‌گرایی و بومی سازی آن با تاکید بر عناصر زیست‌بوم خود بسیار بهره برده است. توجّه ما در این پژوهش به مطالعه رمان زمین سوخته از این نویسنده با تکیه بر تبیین کارویژه واقع‌گرایی در بازنمایی زندگی انسان معطوف بوده است. نویسنده در مقام راوی شاهد، مصائب جنگ شهری و آسیب‌های وارده به بنیان‌های انسانی و اقتصادی را همان‌گونه که به چشم خویش دیده است، روایت می‌کند. وی در این رمان، خسارت‌های مادّی و معنوی تهاجم دشمن به شهر اهواز و شهروندان ساکن در آن را با نمایش چهره واقعی و خشن جنگ از طریق به تصویر کشیدن آثار مخرّب بمباران‌ها، حجم گسترده ویرانی‌ها، کشتارها، زخم‌ برداشتن‌ها، رنج‌ها و ... در سه‌ماهه اوّل جنگ تحمیلی بازآفرینی ‌می‌کند.

the special work of literary realism in the representation of human life in the war-torn land, based on the novel zamin-e sukhte

when the people of a country are attacked by an enemy, the invasion by the aggressor can have profound effects on the life, economy, history, culture, and even literature of the defending nation. in such circumstances, literature, with a sense of commitment and the intention to fulfill its role, plays a crucial part in representing the events and realities of a war-torn society. to accomplish this duty, literature examines and directly or indirectly describes the incidents andharmful effects of war and its various psychological, social, economic, andcultural consequences in the society. unlike other literary trends and schools,realistic literature is limited and exclusive to re-creating and retelling reality.realist writers try to narrate events as they occur, presenting them in a reportand exactly as they happen - without passing the bitter, sweet, harsh, or gentleaspects through a specific lens or perspective. the realist writer's view of thebattlefield is distinct from ideological, mystical, or spiritual perspectives;therefore, it does not distort reality or embellish events, avoiding exaggerationthat renders the facts surreal. they believe that in depicting the reality of warand reflecting on events, one should refrain from exaggeration, otherworldlyviewpoints, and myth-making, representing the truth as it is or is happening.ahmad mahmood (ataa), a prominent writer from the south country'sstorytelling tradition, is recognized as one of the leading contemporary authors.he employs realism and localization in his works, highlighting the elements ofhis environment. this research focuses on the study of zamin-e sukhte, whichemphasizes the role of realism in representing human life. as an eyewitnessnarrator, the author recounts the suffering caused by urban warfare and thedamage inflicted on both human lives and economic foundations, which he haswitnessed firsthand. in this novel, he illustrates the material and spiritual toll ofthe enemy's attack on the city of ahvaz and its residents, revealing the harshrealities of war. he vividly depicts the destructive effects of bombings, theextensive devastation, and the resulting casualties, injuries, and sufferingexperienced during the first three months of the imposed war