تقابل‌های بنیادین شخصیت‌های داستانی در منظومه جهانگیرنامه

جهانگیرنامه، سروده قاسم مادح، یکی از منظومه‌های حماسی بعد از شاهنامه در تاریخ ادب فارسی است که به‌ دلیل روایت‌ها و ماجراهای متنوع، دربردارندۀ لایه‌های معنایی متفاوتی است و با توجه به کنش و تقابل شخصیت‌ها، بیانگر مسائل اجتماعی، تاریخی، روان شناسی، اساطیری و... است. این تقابل‌ها در دو سطح ژرف ساخت و روساخت، علت اصلی شکل‌گیری پیرنگ ماجراهای متفاوت در این منظومه حماسی است؛ به عبارت دیگر، چنین تقابل‌هایی علت شکل‌گیری چنین منظومه‌ای را بیان می‌کنند؛ به همین دلیل در این مقاله به روش توصیفی- تحلیلی چنین تقابل‌های بنیادینی مورد بررسی قرار می‌گیرد تا چیستی و کارکرد آنها مشخص شود. بر‌اساس نتایج به دست آمده در کنار سایر تقابل‌های احتمالی، این منظومه در ژرف ساخت روایتگر چهار تقابل پدر و پسر، ایران و توران، اقوام بیابانگرد و اقوام یکجانشین دامدار و پهلوان و اژدهاست که در روساخت در قالب رویارویی جهانگیر و رستم، افراسیاب و کیکاووس، رستم و شبانان جمهورشاه و رستم و اژدها تجلی یافته است.

fundamental confrontations of fictional characters in jahangir nameh

jahangir nameh, written by qasim madah, is one of the epic poems after shahnameh in the history of persian literature, which contains different layers of meaning due to the various narratives and adventures, and the action and confrontation of the characters. precisely, it expresses social, historical, mythological psychology and such confrontations on two levels of deep structure and superstructure are the main reason for the formation of different stories in this system. in other words, such confrontations express the reason for the formation of such a system and, for this reason, it is provided in this article in a descriptive-analytical way. such fundamental confrontations are provided to determine what they are and what their function is. based on the results obtained, along with other possible confrontations, this poem is in the depth of the narration of the four confrontations between father and cheser, iran and turan, the tribes of the desert and the settled tribes of herders and warriors and ardas. it precisely takes the form of a confrontation between jahangir and rostam, afrasiab and kikavus, rostam and shabanan are the presidents of shah and rostam and ardas.