مفهوم‌سازی استعاری «اسارت» در متون دفاع مقدس (مطالعۀ موردی: کتاب من زنده‌ام)

جنگ تحمیلی ازجمله مهمترین رویدادها در دوران معاصر کشور است که اثرات آن را در بسیاری از حوزه‌ها و ازجمله فرهنگ، ادبیات و هنر می‌توان دید. یکی از راه‌های شناخت هرچه بیشتر ابعاد گوناگون جنگ و حوادث و پیامدهای پیرامون آن، مطالعۀ خاطرات دوران جنگ است. هدف پژوهش حاضر بررسی نحوۀ مفهوم‌سازی استعاری «اسارت» در کتاب من زنده‌ام است تا بتوان دریافت که یک دختر نوجوان تجربیات چهارسالۀ خود در دوران اسارت رژیم بعث عراق را  چگونه بیان کرده است. این تحلیل در چارچوب نظریۀ استعارۀ مفهومی انجام شده و نتایج آن نشان می‌دهد که نویسندۀ کتاب برای بیان شرایط سخت و مشقت‌بار خود و سایر اسیران و همچنین رفتار خشونت‌آمیز و غیرانسانی زندان بانان از استعاره‌های مفهومی متعدد و حوزه‌های مبدا متنوعی استفاده کرده است. پرکاربردترین حوزۀ مبدا، حوزۀ حیوانات بوده که در سه استعارۀ «زندان قفس است»، «اسیر پرنده است» و «زندانبانان عراقی حیوان پست/ وحشی هستند» تجلی یافته است. نویسنده حوزۀ مفهومی طبیعت را نیز در قالب استعارۀ مفهومی «اسارت پدیدۀ طبیعی خطرناک است» برای بیان خطرات و رنج‌های دوران اسارت به خدمت گرفته است. علاوه‌بر این‌ها، حوزه‌های دیگری همچون گیاهان، ضیافت، امتحان، ماموریت، حادثۀ کربلا، جنگ، ورزش و مرگ نیز در استعاره‌ها یافت می‌شوند.

metaphorical conceptualization of ‘captivity’ in the novel i am alive

the imposed war over iran has been considered as one of the most important events in contemporary era which has evidently impacted multiple fields including culture, literature and art. one way to carry a better understanding over the various dimensions of war and its events and consequences is to study the memories of the war. the purpose ofthe current research is to examine the metaphorical conceptualizationof ‘captivity’ in the book i am alive to find out how a teenage girl whowas held captive by the “ba'athist” regime in iraq for 4 years, expressher experiences. the analysis has been done within source domains toconceptualize the harsh conditions of herself and other prisoners, aswell as the violent and inhumane behavior and action of prison guards.the most frequently used source domain in conceptual domain of‘animals’ reflected in metaphors “prison is a cage”, “captive is a bird”and “iraqi prison guards are wild/inferior animals”. the domain of“nature” has been used in the metaphor “captivity is a dangerousnatural phenomenon”. many other domains such as plants, banquet,exam, mission, the karbala incident, war, sport and death have alsobeen used in metaphors.