پناهجو به مثابه هوموساکر؛ بررسی وضعیت پناهندگان خاورمیانه به اروپا(2015-2023)

امروزه جهان با بحران‌هایی مانند جابه‌جایی اجباری، آوارگی، پناهندگی و پناهجویی روبه‌روست. مقصد این پناهجویان یا مهاجران اجباری، کشورهای توسعه‌یافته و اغلب کشورهای اروپایی هستند، از این رو اروپا از منظر حقوق شهروندی و حقوق بشر در بحبوحه یک «بحران دموکراتیک» قرار دارد. به بیان جورجیو آگامبن این بحران را می‌توان نشانه‌ای از «مرگ شهروندی» برای سوژه‌های واقع شده در وضعیت «استثنایی» و «حیات برهنه» تلقی نمود. طی یک دهه اخیر رویدادهایی همچون وقوع انقلاب‌های عربی در سال 2011، ظهور داعش و گروههای ستیزه‌جوی افراطی، فرقه‌گرایی، جنگ‌های داخلی و نیابتی سوریه، عراق و یمن و همچنین روی کار آمدن طالبان در افغانستان از دلایل عمده مهاجرت اجباری بخشی از جمعیت منطقه خاورمیانه به قاره اروپا بوده است. پرسش اصلی نوشتار حاضر این است که؛ «سیاست‌ها و مواضع کشورهایی اروپایی در قبال پناهجویان خاورمیانه چرا و چگونه منجر به شکل‌گیری بحران پناهندگی طی سالهای اخیر در این کشورها شده است؟ یافته‌های پژوهش با تکیه بر مفاهیم بنیادین اندیشه آگامبن نشان می‌دهد که کشورهایِ هدفِ پناهجویی در اتحادیه اروپا، با قرار دادن پناهجویان در موقعیت «اردوگاهی»(حیات برهنه و وضعیت استثنایی) عمدتا به مثابه «هوموساکر» یا موجوداتی «فاقد حقوق»، «فاقد سرزمین» و «حاشیه‌نشین» رفتار کرده‌اند، وضعیتی که عملا به معنای پایان حقوق شهروندی، پایان حقوق بشر و کمک‌های انسان دوستانه است.

asylum seekers as homosackers; review of the situation of refugees from the middle east to europe (2015-2023)

abstracttoday، the world is facing crises such as forced displacement، displacement، asylum and asylum seeking. the destination of these refugees or forced immigrants are developed countries and mostly european countries، therefore europe is in the midst of a democratic crisis from the point of view of citizenship and human rights. according to giorgio agamben، this crisis can be considered as a sign of death of citizenship for the subjects in the exceptional situation and bare life. during the last decade، events such as the arab revolutions in 2011، the emergence of isis and extremist militant groups، sectarianism، civil and proxy wars in syria، iraq، and yemen، as well as the rise of the taliban in afghanistan، are the main reasons for forced migration. a part of the population of the middle east region has been to the european continent. the main question of this article is that; why and how have the policies and positions of european countries towards the middle east refugees led to the formation of the refugee crisis in these countries in recent years? based on the fundamental concepts of agamben's thought، the findings of the research show that the target countries of asylum seekers in the european union، by placing the asylum seekers in a camp situation (bare life and exceptional status)، mainly as homosacres or beings without rights ، landless and marginalized، a situation that practically means the end of citizenship rights، the end of human rights and humanitarian aid