رژیم حقوقی دریای خزر و اختلافات راهبردی ایران و جمهوری آذربایجان از منظر حقوق بین‌الملل

فروپاشی شوروری و تبدیل دو همسایه آبی خزر ایران و روسیه و اضافه شدن سه کشور دیگر آذربایجان، ترکمنستان و قزاقستان، موجب بروز اختلافات مرزی بین آن‌ها شده است. در همین حال نگرش این کشورها نیز نسبت به اوضاع و احوال این پهنه آبی و روش‌های مالکیت و بهره‌برداری از آن تغییر کرده است. از جمله مهمترین کشورهایی که در این زمینه با یکدیگر اختلاف دارند ایران وجمهوری آذربایجان می‌باشند. دو کشور با وجود داشتن اشتراکات تاریخی در مسائل مربوط به دریای خزر از منظر حقوقی با یکدیگر اختلاف دیدگاه اساسی دارند. بدین سان این پژوهش در نظر دارد به این سوال پاسخ دهد که عوامل تاثیر گذار بر اختلافات ایران و جمهوری آذربایجان به لحاظ حقوقی در دریای خزر چیست؟ به روش توصیفی-تحلیلی و جمع آوری منابع کتابخانه‌ای فرضیه مقاله پاسخ داده است که نگرش‌های مختلف دو کشور در مورد دریا یا دریاچه بودن، نگرش مختلف به کنوانسیون‌های 1941 و 1920، تفاوت نگرش در تعیین حدود و اختلافات در مسائل تقسیم میادین مشترک انرژی و جزایر مصنوعی از نقاط اختلاف دو کشور می‌باشد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد تداوم رویکرد‌های فعلی و عدم حل و فصل مسالمت آمیز آنها مانع همگرایی دو کشور در حوزه همکاری‌های آبی -انرژی خواهد شد.

بررسی اختلافات ایران و جمهوری آذربایجان در رژیم حقوقی دریای خزر از منظر حقوق بین‌الملل86 / 5٬000examining the differences between iran and the republic of azerbaijan in the legal regime of the caspian sea from the perspective of international law

the collapse of iran and the transformation of two caspian water neighbors، iran and russia، and the addition of three other countries، azerbaijan، turkmenistan، and kazakhstan، have caused border disputes between them. at the same time، the attitude of these countries has also changed towards the conditions of this water area and the methods of ownership and exploitation of it. among the most important countries that have differences in this field are iran and the republic of azerbaijan. despite having historical commonalities، the two countries have a fundamental difference of opinion on issues related to the caspian sea from a legal point of view. thus، this research intends to answer the question that what are the factors influencing the differences between iran and the republic of azerbaijan in legal terms in the caspian sea? the hypothesis of the article has been answered by the descriptive-analytical method and the collection of library sources، that the different attitudes of the two countries regarding whether it is a sea or a lake، different attitudes towards the conventions of 1941 and 1920، the difference of attitude in determining the boundaries and differences in the issues of dividing common fields of energy and islands artificial is one of the points of difference between the two countries. the findings of the research show that the continuation of the current approaches and their lack of peaceful resolution will hinder the convergence of the two countries in the field of water-energy cooperation.