جایگاه ارزش های اخلاقی در نظریات روابط بین الملل و اسلام

یکی از موضوعات اساسی که در نظام بین‌الملل فعلی اغلب در تئوری به آن پرداخته شده و در عمل کمتر اجرا می‌شود ارزش‌های اخلاقی مانند عدالت، صلح و حقوق بشر است. با توجه به سیاست عملی قدرتهای بزرگ نقض ارزشهای اخلاقی در سراسر جهان، در وضعیت کنونی بیش از هر زمان دیگر پرسشهایی در مورد جایگاه و نقش ارزشهای اخلاقی و انسانی در سیاست بین‌الملل مطرح است. پژوهش حاضر با هدف بررسی جایگاه ارزشهای اخلاقی در نظریه‌های روابط بین‌الملل، این پرسش را مطرح کرده است: در نظریه‌های روابط بین‌الملل ارزشهای اخلاقی چه جایگاهی دارند؟ با توجه به اینکه اساسا امر اجتماعی دربردارنده معنایی اخلاقی است، فرضیه این است که در همه نظریات روابط بین‌الملل فضایی اخلاقی وجود دارد. بنابراین همه نظریه‌هایی که مخالف دیدگاه‌های اثباتگرایانه در حوزه روابط بین‌الملل هستند به صورت مستقیم یا غیرمستقیم با ارزشهای اخلاقی مرتبط بوده و به آن توجه کرده‌اند. با این وجود در نظام بین‌الملل ملاک رفتار اخلاقی دولتها، منافع ملی آنهاست که بر مبنای رویکرد اثباتگرا عمل می‌شود. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و با نگاهی مقایسه‌ای، جایگاه ارزشهای اخلاقی در رویکردهای اثباتگرا و پسااثباتگرا از جمله نظریه انتقادی، پست مدرنیسم و سازه‌انگاری را بررسی نموده و با جایگاه ارزشهای اخلاقی در اسلام مورد مقایسه قرار داده است. با توجه به اینکه میزان توجه به ابعاد ارزشهای اخلاقی متاثر از ماهیت، نوع و حوزه پوشش هر کدام از نظریه‌هاست، این مسئله با تجزیه و تحلیل مبانی فرانظری هستی‌شناختی، معرفت‌شناختی و روش‌شناختی صورت گرفته است.

the position of moral values in the theories of international relations and islam

one of the basic issues that is often discussed in theory and rarely implemented in the current international system is moral values such as justice, peace and human rights. due to the practical policy of great powers, the violation of moral values around the world, in the current situation, more than ever, there are questions about the place and role of moral and human values in international politics. the question with the aim of examining the place of moral values in the theories of international relations is: what is the position of moral values in international relations theories? considering that basically the social matter includes a moral meaning, the hypothesis is that there is a moral space in all theories of international relations. therefore, all theories that are against positivist views in the field of international relations are directly or indirectly related to moral values and have paid attention to it. nevertheless, in the international system, the criterion of moral behavior of governments is their national interests, which is based on the positivist approach. this research has investigated the position of moral values in positivist, post-positivist approaches, including critical theory, postmodernism, and constructivism, with a descriptive-analytical method and with a comparative perspective, and has compared it with the position of moral values in islam. considering that the amount of attention to the dimensions of moral values is affected by the nature, type and scope of each theory, this problem has been done by analyzing ontological, epistemological and methodological transtheoretical bases.