دلایل وقوع فرار مالیاتی در نظام حقوقی ایران

مالیات، یکی از عمده‌ترین منابع درآمدی دولت‌ها به شمار می‌رود. لذا دولت‌ها همواره در صدد آن هستند تا بیشترین میزان مالیات را از مودیان اخذ کنند. اما در همه نظام‌های حقوقی همواره احتمال دارد، مودیان از خلاهای موجود در قوانین مالیاتی استفاده نموده و از این طریق، مسیر فرار مالیاتی را هموار نمایند. دلایل وقوع فرار مالیاتی را می‌توان در دو دسته هنجاری و ساختاری برشمرد. منظور از دلایل هنجاری، مواردی است که بیشتر نشات گرفته از اقدامات قانونگذار و خلاهایی است که فرار مالیاتی را ممکن می‌سازد. همچنین، منظور از دلایل ساختاری، دلایلی است که ریشه در ساختار و سازمان دستگاه مالیات-ستانی دارد. پس از بیان دلایل فرار مالیاتی، باید به دنبال ارائه راهکارهای حقوقی جهت پیشگیری از این آن بود. اقدامات حقوقی مانند شفاف‌سازی و چگونگی هزینه‌کرد درآمدهای مالیاتی، تنقیح قوانین و مقررات مالیاتی، فرهنگ سازی مالیاتی و نیز تقویت ضمانت اجراهای اداری نام برد. در این پژوهش از روش تحقیق نوع توصیفی-تحلیلی استفاده شده است و نتایج آن نشان می‌دهد، اگرچه با اصلاحات صورت گرفته در قوانین مالیاتی، می‌توان به کاهش فرار مالیاتی امیدوار بود اما همچنان نظام مالیاتی نیازمند بروزرسانی است.

reasons for tax evasion in iran’s legal system; providing solutions and suggestions

taxes are one of the major sources of government revenue. therefore, governments always aim to collect the maximum amount of tax from taxpayers. but in all legal systems, there is always a possibility that taxpayers will use loopholes in the tax laws and in this way pave the way for tax evasion. the reasons for tax evasion can be listed in two categories: normative and structural. normative reasons are those that are mostly derived from the legislator’s actions and loopholes that make tax evasion possible. also, the structural reasons are the reasons that are rooted in the structure and organization of the provincial tax system. after stating the reasons for tax evasion, one should seek to provide legal solutions to prevent this. legal measures such as clarifying and how to spend tax revenues, revising tax laws and regulations, tax culture and strengthening the guarantee of administrative executions are mentioned. in this research, a descriptive-analytical research method has been used and its results show that although with the reforms made in the tax laws, we can hope to reduce tax evasion, but the tax system still needs to be updated.