درنگی فقهی و حقوقی در مسئولیت مدنی دولت در ناآرامی‌های اجتماعی و اغتشاشات

امروزه، اغتشاشات و ناآرامی‌ها در زمره یکی از وقایع در حال گسترش است که به جان و اموال اشخاص خسارت‌های هنگفتی وارد می‌نماید. پدیده‌های نسبتا همیشگی اما دائما در حال تغییر چهره در عصر حاضر که گسترش آن زنگ هشداری برای جوامع است. هر چند برخورد با اغتشاشات و خسارات جانی ناشی از آن اصولاً در حقوق کیفری کشورها از جمله ایران مطرح بوده و همچنین خسارات مالی ناشی از آن تقریبا جای خود را در بین مباحث مسئولیت مدنی نیز باز کرده است، اما این پرسش خودنمایی می‌کند که چه شخص یا اشخاصی مسئول جبران خسارات وارده بوده و به چه شیوه‌هایی باید چنین خساراتی جبران شود؟ جُستار پیش رو به تعیین مسئول و کیفیت جبران اینگونه خسارات به پشتوانه نظام فقهی غنی، اصول مسلم حقوقی و تامل در حقوق کشورهای اروپایی پرداخته است. انگاره اثبات مسئولیت مدنی دولت یا تامین خسارات از طریق نهادهای ویژهای همانند بیمه که غالباً در اختیار دولت می‌باشد برخوردار از پشتوانه قواعد فقهی و توجیهات حقوقی است. مدعای این نظریه در پاره‌ای از مبانی سنتی مسئولیت مدنی، موجود بوده و در بخش اعظم دیگر، نیازمند ارائه رهیافت جدید است که با نگاهی نو به ابعاد فقهی و حقوقی مسئولیت دولت قابل توجیه است.

jurisprudential-legal delay in the civil responsibility of the government in social unrest and riots

nowadays, riots are one of the spreading events that cause huge damages to people’s lives and property. relatively permanent phenomena - but constantly changing face in the present era - whose spread is a warning for societies. although dealing with riots and the resulting loss of life has been discussed in the criminal laws of countries including iran, and the resulting financial losses have almost opened their place among civil liability issues, but this question shows which person or are there persons responsible for compensating the damages and in what ways should such damages be compensated? the upcoming search has determined the responsibility and the quality of compensation for such damages with the support of the rich jurisprudence system, certain legal principles and reflecting on the laws of european countries. the concept of proving the government’s civil responsibility or securing damages through special institutions such as insurance - which is often under the control of the government - is supported by jurisprudence and legal justifications. the claim of this theory is present in some of the traditional foundations of civil responsibility, and in most of the other parts, it is necessary to present a new approach that can be justified with a new look at the jurisprudential and legal dimensions of the government’s responsibility.