امنیت زیست محیطی و همکاری های منطقه ای خلیج فارس

امروزه بحران‌ها و مسائل محیط‌زیستی تهدیدات اولیه و ثانویه بی‌سابقه‌ای را علیه بشر رقم زده و درک سنتی از مفاهیم صلح و امنیت را که بسیار نظامی، بازدارنده، محدود و با حاصل‌جمع جبری صفر بود، دستخوش تحول کرده و مفهوم جدید و فراگیری از امنیت را به‌وجود آورده که نه‌تنها مولفه‌های نظامی و سیاسی بلکه اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی را دربرمی‌گیرد. این مفهوم جامع و فراگیر امنیت باتوجه‌به فقدان یک نهاد و قدرت سیاسی فراگیر بین‌المللی برای حل این مسائل و ناتوانی دولت‌های ملی در پاسخ به این چالش‌ها و تهدیدات، وظیفه تامین امنیت را به یک شبکه گسترده حکمرانی فراملی، چندجانبه و چندسطحی جهانی سوق داده است. مقاله پیش رو ضمن تبیین معنا و مفهوم امنیت زیست‌محیطی تاثیر این مفهوم نوین سیاست جهانی و روابط بین‌الملل و ظرفیت‌های آن برای همکاری‌های منطقه‌ای خلیج‌فارس را بررسی می‌کند. پرسش اصلی این پژوهش این است که رشد و گسترش تهدیدهای فرامرزی زیست‌محیطی چه تاثیری در همکاری‌های منطقه‌ای خلیج‌فارس گذاشته است؟ فرضیه‌ای که برای پاسخ به این پرسش به آزمون گذاشته می‌شود، این است که روند متعارض و گسترش دامنه تهدیدات زیست‌محیطی و توزیع نامتوازن مزایا و معایب آن‌ها بر امنیت و رشد اقتصادی کشورهای منطقه خلیج‌فارس، آن‌ها را ناگزیر به‌سوی نوعی همکاری‌های فراملی سوق می‌دهد. پژوهش پیش رو از نظر هدف یک پژوهش کاربردی برای به‌دست آوردن درک و دانش لازم در مورد تهدید‌های جهان‌شمول محیط‌زیستی و پویش ساختار نظام بین‌الملل برای پاسخ به این تهدید‌های تازه و شناخته‌نشده است. همچنین روش پژوهش از نوع موردکاوانه است و تلاش شده بر اساس این روش، نگاره‌ای فراگیر در مورد حکمرانی محیط‌زیست در منطقه خلیج‌فارس ارائه دهد. روش جمع‌آوری داده‌ها نیز کتابخانه‌ای است.

environmental security and persian gulf regional cooperation

environmental crises and problems have posed unprecedented primary and secondary threats to humanity, putting environmental concerns and saving the biosphere at the center of world politics. climate change and its consequences such as floods and droughts that threaten the survival of millions of people, animals and plants, problems with air pollution and the resulting increase in mortality rates, the increasing pollution of the seas and oceans and the alteration of marine ecosystems through the dumping of pollutants, sewage and fuel spills; the overuse of fossil fuels and the emission of greenhouse gases, soil erosion and ecosystem degradation, deforestation and desertification, biodiversity loss, destruction of natural habitats, illegal hunting and its consequences such as the spread of pandemic diseases common to humans and animals - this is just a small part of the environmental crises facing people in the 21st century. the growing trend of environmental threats and their destructive and devastating effects on health, the economy, security and global geopolitics, the worsening of unemployment and the increase in economic inequalities and the resulting challenges in the domestic politics of countries, such as the rise of populism, the rise of right-wing and authoritarian governments, the undermining of free trade, the increase in regional conflicts over water and energy resources, the increase in forced migration, the emergence of a migrant and refugee crisis and the risk of them becoming scapegoats, the increase in violence, organized crime and the threat of terrorism and fundamentalism, which are both a consequence of environmental crises and a cause of many of these crises, have changed the traditional understanding of the concepts of peace and security, which were very military, deterrent, limited and associated with a zero-sum game. it has created a new and comprehensive concept of security that encompasses not only all military and political components, but also economic, social and environmental ones. this comprehensive and broad concept of security has shifted the responsibility for ensuring security to a vast network of transnational, multilateral and multi-level global governance, given the inability of nation states to counter new threats and ensure the security of their citizens.this article defines the meaning and concept of environmental security and examines the implications of this new concept for global politics and international relations, as well as its potential for regional cooperation in the persian gulf. the main question of this research is: how has the rise and expansion of transnational environmental threats affected regional cooperation in the persian gulf? the hypothesis tested to answer this question is that the increase and expansion of non-