ارزیابی پژوهش‌های دانشگاهی در کشورهای اسلامی (آسیب‌شناسی و راهکارهای حقوقی)

جهان اسلام با 57 کشور، حدود یک چهارم جمعیت جهان را به خود اختصاص داده است. کشورهای اسلامی علاوه بر عقب‌ماندگی در تولیدات صنعتی، از نظر علمی و پژوهشی نیز در وضعیت نامطلوبی به سر می‌برند.ارزیابی‌های علمی نشان دهنده این واقعیت است که سهم کشورهای اسلامی در تولیدات علمی، از کل تولیدات علمی جهان بسیار اندک است. تولیدات علمی به عنوان معیار مهمی از فعالیت سیستم علمی کشورها، امروزه نقش حیاتی برای نهادهای تصمیم‌گیر در سطوح ملی و بین‌المللی دارد. در سالیان اخیر برخی کشورهای اسلامی از جمله ایران، ترکیه، مصر و برخی کشورهای دیگر برای حضور فعال‌تر در زمینه‌های علمی، تلاش‌های بسیار انجام دادند که نتیجه آن افزایش میزان تولیدات علمی این کشورها در مجلات و پایگاه‌های معتبر علمی بوده است. از مهم‌ترین آسیب‌های نظام پژوهشی می‌توان به عدم کاربردی بودن پژوهش‌ها و عدم تعامل بین صنعت و دانشگاه‌ها اشاره نمود. راهکارهایی نظیر تدوین قوانین و مقررات در حوزه پژوهش های دانشگاهی، حمایت های قانونی از محققان، لزوم خرید منابع پژوهشی برای دانشگاه‌ها، توجه به موضوعات به ظاهر کوچک اما کاربردی و بالا بردن قدرت خرید علاقمندان به پژوهش می‌تواند تا حدودی وضعیت تولید علم در جهان اسلام را بهبود بخشد. هرچند کشورهای اسلامی تا رسیدن به جایگاه واقعی و تاریخی خود، نیازمند فعالیت‌های علمی و پژوهشی بنیادین در همه سطوح می‌باشند.

Evaluation of academic research in Islamic countries (pathology and legal solutions)

The Islamic world, with 57 countries, accounts for about a quarter of the world’s population. Islamic countries, in addition to lagging behind in industrial production, are also in a poor state of science and research. Scientific evaluations reflect the fact that the share of Islamic countries in scientific output is very small compared to the total scientific output of the world. Scientific productions as an important measure of the activity of the scientific system of countries today play a vital role for decisionmaking bodies at national and international levels. In recent years, some Islamic countries, including Iran, Turkey, Egypt, and some other countries, have made great efforts to become more active in the field of science, resulting in increased scientific output in reputable journals and scientific bases. One of the major disadvantages of the research system is the inability to conduct research and the lack of interaction between industry and universities. Strategies such as formulating laws and regulations in the field of academic research, providing legal support to researchers, the need to purchase research resources for universities, addressing seemingly small but practical issues, and enhancing the purchasing power of research interests can partly enhance the status of science production in the Islamic world. To improve. However, Islamic countries need fundamental scientific and research activities at all levels to reach their true and historical status.