معماری مس ‌و سنگ میانۀ چشمه‌رجب (سیمره) براساس کاوش‌های باستان‌شناسی

بقایای معماری همواره به‌عنوان «پایۀ» پژوهش‌های باستان‌شناسی قلمداد ‌شده است. این مدارک محکم را می‌‌توان به‌راحتی با واژگان، اعداد و طرح‌‌های دقیق و واضح توصیف کرد؛ ولی هنوز تفسیر بقایای معماری و زمینه‌‌های جهان‌بینی که مربوط به رفتار‌های اجتماعی بشر است، مشکل‌زا هستند. در عین‌حال‌که معماری با بقایای مادی مرتبط است، ولی ما باید به‌خاطر داشته باشیم که درنهایت این بقایا منعکس‌کنندۀ آداب‌و‌رسوم و جهان‌بینی جوامع مربوطه هستند. شکی نیست که واحد خانۀ فردی، به‌طور متوالی در یک زمان خاص تغییر می‌کند تا مناسب خانواده‌های هسته‌ای و گسترده، گروه‌ها، قبیله‌ها و غیره شوند. محوطۀ چشمه‌رجب، در استان لرستان، شهرستان کوهدشت - بخش کونانی، به‌لحاظ موقعیت طبیعی در 500متری شمال رودخانۀ سیمره، 6.5 کیلومتری تاج سد سیمره، و در حوزۀ فرهنگی زاگرس‌مرکزی واقع شده است. یکی از محوطه‌‌های کلیدی، جهت بررسی و تحولات فرهنگی دورۀ روستانشینی منطقه و زاگرس‌مرکزی محسوب می‌شود. فروردین‌ماه سال 1389ه‍ش. دومین فصل از کاوش‌های باستان‌شناختی به‌صورت گسترده (عمودی- افقی)، با ایجاد سه کارگاه در مرکز، غرب و جنوب محوطه به‌منظور شناخت و آگاهی از روند تحولات فرهنگی منطقه در تپۀ مذکور انجام گرفت. پژوهش حاضر مبنی بر ارائۀ نتایج کاوش، بحث تحلیل داده‌های معماری آن است. این پژوهش با هدف بنیادی صورت‌گرفته و روش داده‌افزایی آن براساس روش میدانی و کتابخانه‌ای است و در آن، ضمن معرفی و توصیف کاملی از معماری این محوطه، به‌دنبال پاسخ‌دادن به این پرسش‌ است که، با توجه به وضعیت معماری این محوطه، مانند راست‌گوشه بودن و... این محوطه متعلق به کدام دوره است؟ هم‌چنین براساس نتایج کاوش باستان شناختی می‌توان گفت که از نظر آثار به‌دست آمده متعلق به دورۀ فرهنگی نوسنگی جدید و مس‌وسنگ است. 

middle chalcolithic period architecture of cheshme rajab (symareh), based on archaeological excavations

architectural remains are as the “foundation” of archaeological research, these evidence can be described with words, numbers and precise and clear drawings. but the interpretation of architectural remains and worldview contexts related to humansocial behavior are still problematic. architecture is related to material remains, butwe must remember that ultimately these remains reflect the customs and worldview ofthe respective societies. there is no doubt that the individual household unit changessuccessively over time to accommodate nuclear and extended families, groups, tribe, etc.cheshme rajab site is located in lorestan province, kohdasht county - konani district,500 meters north of the symareh river, 6.5 km from the top of the symareh dam, andin the cultural domain of central zagros. it is considered one of the key sites for thestudy and cultural developments of the rural settlement period of the region and zagros.in april 2019, the second season of extensive (vertical-horizontal) archaeologicalexcavations was carried out by creating three trench in the center, west and south of thesite in order to know and be aware of the cultural developments in the region in the saidtepe. the current research is based on the presentation of the exploration results, thediscussion of its architectural data analysis. this research is done with a fundamentalpurpose and its data collection method is based on the field and library method, and init, while introducing and describing the architecture of this site, we seek to answer thequestions regarding the architectural condition of this site, such as whether it is rightangledand... which period does the site belong to? also, based on the results of thearchaeological excavation, it can be said that in terms of the obtained works, it belongsto the late neolithic and chalcolithic period.