تحلیل نشانه شناختی باب «شیر و گاو» کلیله و دمنه براساس نظریه سبک زندگی اریک لاندوفسکی

مسالۀ سبک زندگی، یکی از مباحث مهمی است که در نشانه‌شناسی اجتماعی طرح می‌شود. جایگاه سوژه به‌منزلۀ ساحتی گفتمانی بازنمایی می‌شود که در تعاملات بین‌سوژه‌ای زیسته و در بستری گفتمانی تحقق پذیرفته‌است. این ساحت گفتمانی، بر قراردادهای اجتماعی- فرهنگی استوار است که براساس آن، سوژه با ابژه‌ها و کنش‌های دیگر تعامل برقرار می‌کند. اریک لاندوفسکی، نشانه‌شناس اجتماعی، در بررسی ارتباطات اجتماعی، براساس ارتباط گروه «مرجع» و «دیگری»، چهار نوع «سبک‌ مختلف زندگی» را شناسایی کرده‌است که عبارتند از سبک زندگی «اسنوب»، «داندی»، «آفتاب‌پرست» و «خرس». سابقۀ طولانی نظام طبقاتی در ایران و تداوم آن در دوران اسلامی تا پیش از مشروطیت، سبکهای زندگی متفاوتی را سازماندهی کرده‌است. در آثار ادبی و به‌ویژه آثار تعلیمی برخورد گروه حاکم با گروه‌های زیردست انعکاس یافته‌است. کلیله و دمنه نیز از جمله آثاری است که به شیوه‌ای تمثیلی و نمادین ارتباط گروه حاکم و زیردست در آن بازنمایی شده‌است. مقالۀ حاضر با استفاده از رویکرد اریک لاندوفسکی به بررسی سبک‌های مختلف زندگی در باب «شیر و گاو» کلیله و دمنه پرداخته‌است. نتیجۀ بررسی حاضر نشان می‌دهد که دمنه اسنوب‌وار با شبیه‌سازی خود با گروه مرجع دو نوع سبک‌زندگی درباریان( فدائیان و غدراندیشان) را بازنمایی می‌کند. کنش رفتاری کلیله نیز همانند «داندی» به تمایز از گروه مرجع درباری تمایل دارد. گاو نیز ابتدا همانند «آفتاب‌پرست» به‌ناچار به تقلید از گروه مرجع میپردازد و در پایان همانند «خرس» با رفتاری نابهنجار موجب هلاکت خویش می‌گردد. شیر که نماد قدرت مطلق است با در پیش گرفتن سبک رفتاری نابهنجار «خرس» از خصوصیات پادشاه مطلوب فاصله می‌گیرد.

semiotic analysis of the lion and cow chapter of kalileh anddemaneh based on eric landofsky's lifestyle theory

the issue of lifestyle is one of the important topics that is discussed in social semiotics. from this point of view, the position of the subject is represented as a discourse space in inter-subject interactions. this discourse space is based on social and culturalconventions in which the subject interacts with other objects and actors. eric landowski, a social semiotician, in the study of social communication, based on the relationship between the reference and other groups, has identified four types ofdifferent lifestyles, which include the snob, dandy and sun worshiper lifestyles. and bear. the long history of the class system in iran and its continuation until before the constitution has organized different lifestyles. the relationship between the rulingand subordinate groups has been reflected in literary works, especially educational ones. kalileh and demeneh are among the works that represent the relationship between theruling and subordinate groups figuratively and symbolically. using the approach of eric landowski, the present article examines the different lifestyles of the milk and cow of kalileh and demeneh. the result of the present study shows that the snobbish demeneh represents two types of courtiers' lifestyles (faithful and treacherous) by simulating the reference group. like dandy, kalila's behavior tends to be distinguished from the court reference group. at first, the cow, like the sun worshiper, inevitably imitates the reference group, and in the end, like the bear, it causes its destruction with abnormal behavior. the lion, a symbol of absolute power, takes a bear behavior and deviatesfrom the ideal king's characteristics.