>
Fa   |   Ar   |   En
   تحلیلِ الگوی گفتمانیِ عناصرزبان شناختی و فرایندهای گفتمانِ رمانِ چراغ ها را من خاموش می کنم  
   
نویسنده امینی هدا ,علوی مقدم مهیار ,فیروزی مقدم محمود
منبع پژوهش هاي بين رشته اي ادبي - 1399 - دوره : 2 - شماره : 4 - صفحه:130 -163
چکیده    تحلیل گفتمان انتقادی، رویکردی میان رشته‌ای در حوزه‌های زبان‌شناسی، نقدادبی و جامعه شناسی است که بر کارکرد اجتماعی زبان در جامعه و سیاست و نحوة بازتولید قدرت اجتماعی و سیاسی تاکید می‌کند. بر اساسِ نظریۀ نورمن فرکلاف ، برای کشف لایه‌های زیرین و تحلیل الگوی گفتمانی، باید سه سطح «توصیف»، «تفسیر» و«تبیین» را بررسی کرد. برای دست یافتن به الگوی گفتمانی درسطح «تبیین» که سطح اصلی و بنیادین در بررسی جامعه‌شناسی زبان است، باید سطح «توصیف» (شاخص‌های زبان‌شناختی، عناصر صوری زبان و دستور زبان متن) و سطح «تفسیر» (فرایندهای گفتمان، بافت موقعیتی متن و عوامل بینامتنی) مورد توجّه قرار گیرد. در این مقاله که به روش تحلیلی توصیفی به گردآوری اطلاعات به روش کتابخانه ای، روش تحلیل داده ها به روش کیفی وروش استدلال استقرایی(ازجز به کل) انجام شده می‌کوشیم برپایة نظریة گفتمانی نورمن فرکلاف، به بررسی رابطة دیالکتیک زبان و قدرت و زبان و گفتمان در رمان چراغ‌ها را من خاموش می‌کنم صرفاً در دو سطح توصیف وتفسیر بپردازیم. دستاورد تحلیل گفتمانی این رمان این است که زویا پیرزاد با تسلط بر گونه‌های آوایی، واژگانی، ساختارجمله و انواع آن و شخصیت پردازی متن در این اثر، زیر ساختی مناسب برای ورود به سطوح دیگر تحلیل گفتمان انتقادی ایجادکرده است. کاربرد الگوی گفتمانی رمان چراغ‌ها را من خاموش می‌کنم، ازنظرفرکلاف، درسطح توصیف، یعنی توصیف عناصر زبان‌شناختی و ساخت‌های زبانی و در سطح تفسیر، یعنی تفسیر فرایند‌های گفتمان، گامی است در شناختِ لایه‌های زیرین این رمان و شناختِ ساختارها و کنش اجتماعی و جهان نگری انتقادی و جامعه شناختی. نویسنده از زبان برای ساخت هویت های اجتماعی، روابط اجتماعی و نظام های دانش و باورها استفاده می کند و به کمک مشارکان گفتمان به بیان حقایق پنهان و لایه های زیرین متن می پردازد.
کلیدواژه مطالعات مطالعات میان‌رشته ای، الگوی گفتمانی، تحلیل گفتمان انتقادی، زویا پیرزاد، نورمن فرکلاف
آدرس دانشگاه آزاد اسلامی واحد تربت حیدریه, دانشکده ادبیات و علوم انسانی, ایران, دانشگاه حکیم سبزواری, دانشکده ادبیات و علوم انسانی, گروه زبان و ادبیات فارسی, ایران, دانشگاه آزاد اسلامی واحد تربت حیدریه, دانشکده ادبیات و علوم انسانی, گروه زبان و ادبیات فارسی, ایران
پست الکترونیکی firouzimoghaddam@gmail.com
 
 

Copyright 2015
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved