واکاوی مفهوم آزادی و نسبت آن با حکمرانی مطلوب؛ بر مبنای دیدگاه شهید مطهّری

از مهم‌ترین مباحثی که امروزه در ادبیات سیاسی و به‌ عنوان مهم‌ترین وظیفه حکومت در بسیاری از مکاتب (از جمله لیبرالیسم) مطرح می‌شود، مساله آزادی است. در عین حال، از جمله مفاهیمی که دامنه تعاریف آن بیشترین تغایر و حتی تضاد را داشته‌‌است، مفهوم آزادی است. به همین دلیل آزادی از موضوعاتی است که شهید مطهّری به آن توجّه ویژه‌ای داشته و در آثار مختلف خود، از زوایای گوناگون به تبیین آن پرداخته‌است؛ مانند تعریف صحیح آزادی و اقسام آن از جهات مختلف، بررسی نسبت بین آزادی اجتماعی و آزادی معنوی و برنامه اسلام برای تحقّق هر یک، تفاوت نگاه اسلام و مکاتب غربی از جمله لیبرالیسم به مقوله آزادی، تفاوت آزادی تفکّر با آزادی عقیده و موضوع آزادی فرد و قدرت دولت. در این پژوهش تلاش شده‌‌است با مراجعه به آثار مختلف شهید مطهّری، موارد فوق تبیین‌گردد. همچنین با ایراد نقدهای مختلف به نگاه غرب به مساله آزادی، کاستی‌های این دیدگاه روشن‌گردد. در نهایت کوشش‌شده وظایف حاکمیت مطلوب در راستای تحقّق آزادی افراد در جامعه مشخّص‌گردد، به‌ نحوی ‌که همه استعدادهای افراد رشد یابند، نه این که آزادی یک استعداد به نحوی باشد که به رشد سایر استعدادها لطمه وارد شود.