بی‌ثباتی سیاسی: مروری بر علل و ریشه‌ها

بی‌ثباتی سیاسی یکی از مهم‌ترین و شایع‌ترین پدیده‌های قرن 21 است. چرخش از نظام سیاسی نظامی، پادشاهی تا دموکراتیک همیشه با شورش و تنش مواجه بوده ‌است. بنابراین؛ هدف پژوهش حاضر، مطالعه نظری چندجانبه علل بی‌ثباتی سیاسی جوامع بوده است. بر این اساس؛ الگوی روان‌شناختی اجتماعی (رفتار تهاجمی: روزا لیند فیرابندو ایوک فیرابند و محرومیت نسبی: تد رابرت گر) به بی‌ثباتی سیاسی از پنجره فشارهای روانی می‌نگرند و وجود نارضایتی اجتماعی، نفرت اجتماعی، خشم نهفته در طبقات اجتماعی، محرومیت نسبی و کاهش امید به زندگی را علل اصلی بی‌ثباتی سیاسی می‌داند. الگوی سیاسی(نظریه برخورد تمدن‌ها: هانتینگتون) رقابت بر سر قدرت بین نخبگان، چرخه قدرت و تحولات سیاسی؛ و الگوی اقتصادی (انگلس، نزاع طبقاتی بین حاکمان و محکومان) شکاف و تنازع طبقاتی بین سرمایه‌داری و پرولتاریا را ریشه بی‌ثباتی سیاسی می‌داند و معتقد است نزاع طبقاتی، برده‌داری، فئودالیسم و سرمایه‌داری زمینه‌های ستیز بین شهروندان مردم و نخبگان را فراهم می‌کنند. الگوی اجتماعی(رفتار جمعی: اسملسر و تمایزات ساختاری کلمن) ریشه‌های بی‌ثباتی را در رفتارهای جمعی ناشی از گذار جامعه از قالب کهنه به نو (گذار ناهمگون) می‌داند.

political instability: a review of causes and roots

the aim of the present study is a multifaceted theoretical study of the causes of political instability in societies. according to this; social psychological pattern (aggressive behavior: rosalind l. feierabend, partial deprivation: ted robert gurr) looks at political instability through the window of stress and; considers the existence of social dissatisfaction, social hatred, anger in social classes, relative deprivation and reduced life expectancy as the main causes of political instability. political model (theory of the clash of civilizations: huntington) believes that competition for power between elites, the cycle of power and political developments are the most factors affecting the political instability; and the economic model (engels, the class struggle between rulers and the condemned) sees the class divide and conflict between capitalism and the proletariat as the root of political instability. they believe that class conflict, slavery, feudalism and capitalism provide the grounds for conflict between citizens and elites. the social model (collective behavior: smelser and structural distinctions: coleman) identifies the roots of instability in collective behaviors resulting from society’s transition from the old to the new (heterogeneous transition).