شیوع، عوامل مرتبط و مداخلات موثر بر ترخیص برخلاف توصیه پزشکی در جهان: یک مطالعه مرور دامنه‌ای

مقدمه: ترخیص علی‌رغم توصیه پزشکی شاخصی کلیدی در کیفیت خدمات سلامت است که پیامدهای بالینی ناخوشایند و بار مالی سنگینی تحمیل می‌کند. این مطالعه با هدف تبیین نرخ شیوع، شناسایی عوامل خطر و ارزیابی مداخلات اثربخش در سطح جهانی و ایران انجام شد.روش‌کار: این مطالعه به روش مرور دامنه‌ای بر اساس چارچوب «آرکسی و اومالی» انجام گردید. با جستجو در پایگاه‌های داده‌ای معتبر، 36 مقاله نهایی انتخاب شدند. داده‌ها با تحلیل توصیفی (محاسبه میانه و دامنه میان‌چارکی) و تحلیل تماتیک استقرایی جهت استخراج مفاهیم کلیدی تجزیه‌وتحلیل شدند.یافته‌ها: تحلیل مقالات منجر به شناسایی سه تم اصلی (ریسک‌فاکتورها، علل و مداخلات موثر) و 11 تم فرعی شد. میانه شیوع کلی dama برابر با 1.5 درصد برآورد گردید که در بخش‌های روان‌پزشکی (15 درصد) به‌طور قابل‌توجهی بالاتر از سایر بخش‌ها (1.4 درصد) بود. متغیرهای دموگرافیک، چالش‌های اقتصادی و ضعف در ارتباط حرفه‌ای، مهم‌ترین پیش‌بینی‌کننده‌های این پدیده بودند. مداخلاتی نظیر شناسایی زودهنگام بیماران پرخطر و ارتقای مراقبت‌های بیمارمحور نیز به‌عنوان راهکارهای کلیدی شناسایی شدند.نتیجه‌گیری: شیوع بالای ترخیص علی‌رغم توصیه پزشکی به‌ویژه در مراکز روان‌پزشکی، نشان‌دهنده اشکالاتی در مدیریت بیمارستانی و نقصی در شاخص‌های کیفیت و عدالت سلامت است. سیاست‌گذاران باید با الزام رعایت اصول حرفه‌ای، تقویت مهارت‌های ارتباطی کادر درمان و اصلاح ساختارهای حمایتی، از هدررفت منابع و کاهش اثربخشی نظام سلامت پیشگیری کنند.

prevalence، associated factors، and effective interventions for discharge against medical advice globally: a scoping review

introduction:discharge against medical advice (dama) serves as a critical indicator of healthcare quality، often resulting in adverse clinical outcomes and substantial economic strain. this study was undertaken to map dama prevalence، identify underlying risk factors، and evaluate effective interventions within both global and iranian contexts.methods: adopting a scoping review approach based on the arksey and o'malley framework، a systematic search was conducted across major databases، identifying 36 eligible articles. data synthesis involved descriptive analysis to determine prevalence and inductive thematic analysis to extract core conceptual themes.results: the analysis yielded three primary themes (risk factors، causes، and effective interventions) and 11 sub-themes. the overall mean prevalence of dama was estimated at 5.28%، though rates in psychiatric departments were notably higher at 15.45%. demographic variables، financial barriers، and breakdowns in professional communication emerged as the most significant predictors. key mitigation strategies included early screening for high-risk patients and the prioritization of patient-centered care models.conclusion: elevated dama rates underscore systemic management failures and fundamental gaps in healthcare quality and equity. addressing this phenomenon requires a strategic policy shift toward mandatory professional standards، enhanced clinical communication skills، and reformed social support structures to prevent resource wastage and safeguard health system effectiveness.