بررسی عوامل مرتبط با تقاضای القایی پزشکان در ارائه خدمات به بیمه‌شدگان بیمه سلامت ایران: مطالعه موردی استان سمنان در سال 1401

مقدمه: تقاضای القایی پزشک یکی از مباحث مهم در حوزه اقتصاد سلامت است که منجر به افزایش هزینه‌های درمانی برای نظام سلامت می شود.هدف از این پژوهش بررسی تقاضای القایی خدمات پزشکی در استان سمنان و تحلیل رابطه بین خصوصیات پزشکان و بیماران با هزینه‌های ویزیت پزشکان عمومی است. روش: این پژوهش به روش مقطعی بر روی‌داده‌های سال 1401 انجام‌شده است. جامعه آماری شامل کلیه پزشکان عمومی (538 پزشک) طرف قرارداد با سازمان بیمه سلامت ایران بود که به بیمه‌شدگان در استان سمنان خدمات سرپایی ارائه کرده‌اند. داده‌های مطالعه از بانک‌های اطلاعاتی سازمان بیمه سلامت به روش سرشماری جمع‌آوری شدند و با استفاده از نرم افزارهای stata-17 و spss-26 برآورد مدل با رگرسیون لجستیک انجام شد.یافته‌ها: از 538 پزشک عمومی که خدمات نسخه‌نویسی انجام داده اند، 54.8% زن و 45.2% مرد بوده‌اند. میانگین سنی آنها 12±39 سال بود. بیشترین تعداد آن‌ها یعنی 210 نفر (39%) در بازه سنی کمتر از 30 سال قرار داشتند. همچنین تعداد 139 نفر (25.8%) نیز بیشتر از 60 سال سن داشته‌اند. یافته‌ها نشان داد 20.8 درصد از پزشکان تقاضای القایی داشته اند. همچنین بین تقاضای القایی و ویژگی‌های پزشکان (مانند سن، جنسیت، تجربه کاری) و همچنین ویژگی‌های بیماران (مانند سن، جنسیت، نوع بیمه) ارتباط معنی‌داری (p<0.001) وجود دارد. نتیجه‌گیری: خصوصیات فردی پزشکان و همچنین نظام پرداخت نامناسب ، می‌تواند به تقاضای القایی منجر شود. بر اساس یافته‌ها، بهبود نظارت و ارزیابی عملکرد پزشکان و استفاده از فنّاوری‌های نوین مانند نسخه‌نویسی الکترونیک می‌تواند به کاهش تقاضای القایی کمک کند.

investigating factors related to induced demand of physicians in providing services to insured of the iranian health insurance organization: a case study of semnan province in 1401

introduction: the physician's induced demand is one of the most important in health economics. the purpose of this research is to investigate the induced demand for medical services in semnan province and to analyze the relationship between the characteristics of doctors and patients with the costs of visiting general practitioners.methods: this research was a descriptive-analytical study conducted using a cross-sectional method on data from 1401 (2022/2023). the statistical population included all general practitioners (538 physicians) contracted with the iranian health insurance organization who provided outpatient services to insured persons in semnan province.in the analysis stage, the model was estimated using logistic regression using stata-17 and spss-26 software.findings: in 1401, 538 general practitioners in semnan province provided prescription services to health insured persons. of these, 54.8% were women and 45.2% were men. their average age was 39±12 years.also, 139 people (25.8%) were over 60 years old. there was also a significant relationship (p<0.001) between induced demand and physician characteristics (such as age, gender, work experience) and patient characteristics (such as age, gender, type of insurance).conclusion: the results of this research indicate that the individual characteristics of doctors and patients can affect treatment costs. this study also emphasizes that the inappropriate payment system in the health category can lead to induced demand. based on the findings, improving the monitoring and evaluation of physician' performance and the use of new technologies such as electronic prescribing can help reduce the demand for induction.