پیامبران در قرآن

عنوان اصلی نوشته حاضر، «الانبیا فی القرآن» تالیف دکتر محمدالطیب النجار، استاد تاریخ اسلام دانشگاه الازهر می باشد که به مسیله عصمت انبیا (ع) و نبی‌اکرم(ص) می پردازد. رویکرد مثبت نویسنده را می‌توان براساس موضوعات مورد بحث در این کتاب، مشاهده نمود و آنچه به این مسیله اهمیتی خاص می بخشد، تعلق نویسنده به جهان اهل‌تسنن و تلاش وی در راستای منحصر ننمودن عصمت پیامبراکرم(ص) در موضوع دریافت و ابلاغ وحی و تعمیم آن به تمامی شیون زندگی آن حضرت(ص) می باشد.اگرچه وجود چنین دیدگاهی در میان عالمان و اندیشمندان اهل‌تسنن بی سابقه نیست، اما آن دیدگاه که در بسیاری از ادوار، دیدگاه رسمی و حتی مورد پذیرش اکثر جامعه نیز بوده، دیدگاهی است که عصمت پیامبر(ص) را منحصر به دریافت و ابلاغ وحی و شیون مربوط به آن می داند.آنچه این برداشت را تقویت می نماید، وجود بسیاری از روایات در کتب صحیحین، مسانید و سنن است که در آنها عصمت پیامبر(ص) را منحصر در امور وحی می داند. محمدالطیب النجار در این مقاله با رهیافتی قرآنی به مسیله عصمت می پردازد که مبنی بر مقدماتی عقلی بوده و بدون پرداختن به روایات مختلف و متعارض پیرامون مسیله، بیشتر در حدود تبیین آیات متشابه به مسیله عصمت پرداخته و در این راستا از شناخت موقعیت تاریخی و شان نزول آیات، بیشترین بهره را می برد. این نکته را نیز می بایست یادآوری نمود که دیدگاه نویسنده در بعضی از مسایل؛ مثلاً در ارتباط با شان نزول آیه «عبس و تولّی...» که آن را مربوط به نبی‌اکرم(ص) می‌داند، با روایات شیعی در مورد شان نزول این آیه تطابق ندارد، ولی نویسنده با پذیرش چنین شان نزولی درصدد است تا آن را توجیه نماید و تعارض آیه را با عصمت همه جانبه نبی‌اکرم(ص) برطرف نماید.لازم به ذکر است که جهت رفاه حال مخاطبان برای فهم آیات قرآنی ذکر شده در متن مقاله از ترجمه فولادوند استفاده شده است.