تجلی فضایل علی(ع) در دیوان صاحب بن عباد

اسماعیل بن عباد بن العباس ملقب به صاحب، وزیر فرهیخته و شاعر برجسته ایرانی عربی‌سرای قرن چهارم هجری قمری است. وی علاوه بر منزلت علمی والایش توانست در طول مدت وزارتش بنا به گفته یاقوت حموی به خاطر خدمات ارزنده خود، در میان آل‌بویه و هم‌عصران خود از محبوبیت ویژه‌ای برخوردار شود. نویسنده کتاب مشهور «یتیمه الدهر» یعنی الثعالبی آورده است، هیچ وزیری همچون صاحب، ادبا و شعرا و دانشمندان را در دربار خود گرد نکرده است. مورخان، آثار وی را افزون بر 37 کتاب برشمرده‌اند که دیوانش مهم‌ترین اثر وی می‌باشد. صاحب بر حسب مطالعه‌ای که نگارنده این مقاله از دیوان و زندگی وی انجام داده است، ارادت خاصی به اهل‌بیت به ویژه حضرت علی(ع) دارد، به گونه‌ای که در بیشتر اشعار خود در خلال چند بیتی به توصیف فضایل این امام همام که همواره لحظه لحظه زندگیش الهام‌بخش رهروان حقیقت بوده، پرداخته است، اگرچه قلم بشر را توان نیست تمام خصلتهای نیک آن حضرت را به تصویر بکشد، ولی نگارنده سعی دارد پاره‌ای از مهم‌ترین فضیلتهای آن گوهر هستی که صاحب بن عباد بیشتر به آن پرداخته را به خوانندگان معرفی کند، باشد که مقبول آن یگانه روزگار قرار گیرد.