مولفه های اثرگذار بر جریان سیره نگاری پیش از عصر تدوین

از دهه های آغازین قرن دوم بود که سیره‌نگاری به جریانی منسجم و مدون تبدیل شد و با کوششهای محمد بن اسحاق به بار نشست. پیش از این نیز سرچشمه های بحث در باب سیره پیامبر به جریان افتاده بود که البته به صورت تک موضوعی و محدود بود. در واقع آنچه سیره نگاران شناخته شده قرن دوم به بعد بدان پرداختند، مبتنی بر بنیانی بود که به صورت پراکنده و نامنظم پیش از آنها پی ریزی شده بود. اما فرآیند سیره نگاری در دوره شکل‌گیری-یعنی پیش از عصر تدوین- جریانی آزاد نبود، بلکه مولفه هایی کلی بدان سمت و سو می داد. این مولفه ها را می توان چنین برشمرد: تاثیر حاکمیت امویان، تاثیر قصص و اسراییلیات، تاثیر علایق قبیله ای و خاندانی عربها و نگاه گزینشی به سیره که با توجه به فاصله رخدادها تا عصر نهایی تدوین مجال تاثیر یافتند. در این نوشتار این مولفه ها مورد بررسی تفصیلی قرار می گیرند و به ضرورت عنایت به بستر ظهور منابع اولیه، قبل از اتکای به آنان توجه داده می شود.