تاثیر هرمنوتیک در فهم قرآن

هرمنوتیک به معنای فرآیندی است که در ضمن آن یک امر دور، غایب، پنهان، نامفهوم و غریب، به امری نزدیک، حاضر، آشکار، مفهوم و آشنا تبدیل می‌شود. یکی از اقسام هرمنوتیک، هرمنوتیک فلسفی (مفسر محور) است که توسط هایدگر تاسیس شد و رسالت آن تبیین شرایط وجودی حصول فهم می‌باشد و در آن، به مطلق فهم از دریچه پدیدار شناختی پرداخته می‌شود.نگارنده در این مقاله، عقاید تاثیر گذار هرمنوتیک فلسفی از جمله: «پیش‌‌فرضهای مفسر»، «قرایت پذیری متن»، «تاریخی بودن انسان» و «عدم نیاز به کشف نیت مولف» را مورد بررسی قرار داده و شبهات پیرامون آن را پاسخ گفته است. نگارنده در ادامه و پس از آشنایی مخاطبان با پدیده هرمنوتیک و شبهات آن، امکان تاثیر هرمنوتیک در فهم قرآن و میزان تاثیر آن را مورد بررسی قرار می‌دهد و به این نتیجه می‌رسد که این پدیده در فهم قرآن تاثیر دارد که برخی از آنها مثبت و برخی منفی هستند. البته به خاطر همین اثرات منفی، عده‌ای به مخالفت با آن پرداخته‌اند اما در مقابل، موافقان استفاده از هرمنوتیک، با تاکید بر تاثیرات مثبت آن، به استفاده از آن در فهم قرآن می‌پردازند. بنابراین اگر در استفاده از هرمنوتیک، موارد زیر مورد توجه قرار گیرند، می‌توان از آن بهره برد: 1. تاثیر پیش‌‌فرضهای مفسر در تفسیر او از متن، غیر قابل انکار است، اما اجازه تحمیل آرا وی بر تفسیر ممتنع می‌باشد. 2. امکان فهم معانی قرآن مجید برای تمامی افراد بشر با سطوح متفاوت دانش، فراهم است.3. فاصله زمانی میان مفسر و زمان نزول قرآن مجید، مانع فهم آن نمی‌شود.4. نظر به آنکه، هدف از نزول قرآن، آگاهی افراد بشر از مقاصد خداوند متعال بوده است، امکان درک پیامهای حضرت حق به عنوان نازل کننده آن کتاب آسمانی، وجود دارد؛ چراکه باور دیدگاه مخالف با حقیقت فوق، لزوماً به معنای نقض غرض از انزال قرآن کریم می‌باشد.