اصالت سنجی متن احادیث نسخه‌های کنونی منسوب به سلیم بن قیس

کتاب سلیم بن قیس، به عنوان قدیمی‌ترین متن موجود شیعی از قرن اول هجری معرفی شده و اکنون دارای چنان اهمیتی می‌باشد که بعد از کتاب نهج البلاغه، بیشترین تیراژ انتشار را در سه دهه گذشته در ایران داشته است. جدای از مناقشات پیرامون هویت تاریخی و نیز انتساب کتاب به سلیم بن قیس، اکنون طبق پژوهشهای جدید، روشن شده است که متن کتابهای کنونی و در دسترس سلیم، در طول حدود شش قرن اول هجری در دسترس علما نبوده، یا لااقل و به دلایلی، اندیشمندان شیعی از آن استفاده چشم‌گیری ننموده‌اند. بنابراین اکنون لازم است پژوهش شود که: 1 حالات پیش‌روی ما درباره وضعیت اصالت کتاب سلیم چگونه است؟ 2 آیا شواهدی از کتاب یا غیر آن وجود دارد که نشان دهد، کتاب سلیم دچار جعل و یا اضافاتی بر متن شده باشد؟ 3 آیا مصادیقی از عدم اصالت منشا روایات کتاب سلیم از منابع دیگر، قابل ارائه می‌باشد؟ یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که ابان بن ابی‌عیاش یا نویسنده‌ای دیگر، روایاتی را از منابع متقدم جمع‌آوری نموده و عباراتی در لابه‌لای متن آنها اضافه کرده و این متن تدوین شده تاریخی را، عمداً یا سهواً، به نام سلیم بن قیس گمنام یا مستعار، منتسب نموده است.

authenticity assessment of hadith texts in current versions attributed to sulaym ibn qays

the book of sulaym ibn qays has been introduced as the oldest existing shiite text from the first century of hijri; and now it has such importance that after the book nahj al-balagha, it has had the largest circulation in iran in the last three decades. apart from the controversies surrounding the historical identity and the attribution of the book to sulaym ibn qays, now according to new researches, it has become clear that the text of the current and available books of sulaym’s book was not available to scholars during the first centuries; or at least, for some reasons, shia thinkers have not made significant use of it. therefore, it is necessary to study that: 1- what is the current situation regarding the authenticity of sulaym’s book? 2- is there any evidence from the book or otherwise that shows that sulaym’s book has been forged or additions made to the text? 3- are there any examples of the inauthenticity of the hadiths of sulaym’s book from other sources? the findings of the research show that aban ibn abi ayyash or another author collected narrations from earlier sources and added phrases in their text; and he attributed this compiled historical text, intentionally or unintentionally, to the anonymous or pseudonymous sulaym ibn qays.