اصول مذاکرات سیاسی براساس منابع اسلامی (با تاکید بر مذاکرات عصر پیامبر(ص))

مذاکره سیاسی به عنوان راه‌حلی عُقلایی، مسالمت آمیز و کارآمد برای پایان دادن به اختلافات طرفین ذینفع، همواره مورد توجه حکومتها و گروهها بوده است. امروزه اسلام‌ستیزان، به دنبال ارائه و القای چهره‌ای خشونت‌طلب و فاقد منطق از این آیین، آن ‌هم به‌نحوی هستند که گویی هیچ گرایش و اصولی برای گفتوگو و مذاکره نداشته است اما در بررسی منابع معتبر تاریخی روایی مرتبط با سیره پیامبر اکرم(ص)، به یقین می‌توان دریافت که آن حضرت، بارها به منظور حل مسائل فیمابینِ حکومت اسلامی با گروههای مخالفی که با آنها تعارض منافع وجود داشته است، از راهکار خردورزانه مذاکره سیاسی، همراه با اصول و دستورالعمل‌های ویژه‌ای بهره برده که این امر، شاهدی بر نقض ادعای دشمنان اسلام است؛ لذا در این نوشتار،‌ با استفاده از روش توصیفی تحلیلی، ضمن ارائه معنایی دقیق و جامع از مفهوم «مذاکر‌ه سیاسی» و مولفه‌های آن، با مطالعه منابع معتبر شیعه و اهل تسنّن، نوع مواجهه پیامبر اسلام(ص) با مخالفان در «مذاکرات حدیبیه»، «مذاکره با یهود فدک» و «مذاکره با بنی‌ثقیف» بررسی شده و مهم‌ترین «اصول» و دستورالعمل‌های ایشان در این مذاکرات، در قالب اصول «روانی پنداری»، «رفتاری کرداری» و «گفتاری بیانی» شناسایی و تبیین شده و میزان تطابق هر یک از این اصول، با قواعد مذاکرات امروزی نیز بررسی شده است.

Principles of Political Negotiations Based on Islamic Sources (With Emphasis on the Negotiations of the Age of Prophet PBUH)

Political negotiation as a rational, peaceful, and efficient solution to end disputes between interested parties has always been the focus of governments and groups. Today, antiIslamists seek to present and induce a violent and irrational face of this religion, as if it had no tendency and principle for dialogue and negotiation, but in examining reliable historicalnarrative sources related to the biography of the Holy Prophet PBUH, It can be seen with certainty that he repeatedly used the rational strategy of political negotiation, along with special principles and instructions, to resolve issues between the Islamic government and opposition groups with which there were conflicts of interest, which is evidence of a violation of the claims of the enemies of Islam. Therefore, in this article, using a descriptiveanalytical method, while presenting a precise and comprehensive meaning of the concept of “political negotiation” and its components, by studying the authoritative Shiite and Sunni sources, the encounter type of the Prophet PBUH with the opposition in “Hudaybiyyah Negotiations”, “negotiation with the Jews of Fadak” and “negotiation with Bani Saqif” have been examined and their most important “principles” and instructions in these negotiations have been identified and explained in the form of “psychologicalimaginative”, “behavioralgestural” and “spokenexpressive” principles, and the extent to which each of these principles conforms to the rules of today’s negotiations have also been examined.