نقش شیوخ قبایل در تحولات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی عصر جاهلی

مهم‌ترین مولفه و رکن سیاسی و اجتماعی جامعه عصر جاهلی، نظام قبیله و عصبیت مبتنی بر آن است، قبیله که در جایگاه دولت یا قدرت سیاسی قرار می‌گیرد، به وسیله شیوخ مدیریت شده، افراد قبیله نیز تحت اطاعت محض شیوخ قرار داشتند. روسای قبایل مسئولیت تمامی شئون زندگی افراد قبیله را در زمینه‌های مختلف سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و دینی بر عهده داشتند. به سبب همین نظام قبیله‌ای، شیخ یا رئیس قبیله باید از برخی ویژگیها و صفات اخلاقی مانند بخشندگی و سخاوت، تواضع و بردباری، فصاحت بیان، و خلق نیکو، و صفات نسبی مانند اصالت در نسب، و همچنین ویژگیهای مدیریتی مانند شجاعت و دلاوری، سن بیشتر، درایت رای و عقلانیت سیاسی برای احراز این مقام برخوردار باشد. این مقاله با بهره‌گیری از منابع اصلی، در پی واکاوی حدود و محدوده اختیارات اجرایی، ویژگیها و نحوه اعمال مدیریت او است، تا بدین نکته پاسخ دهد که تا چه میزان شیوخ و روسای قبایل در تحولات سیاسی، اجتماعی و اقتصادی عصر جاهلی نقش دارند.

The Role of Tribal Sheikhs in Political, Economic, and Social Changes in the Ignorance Era

The tribal chiefs were responsible for all aspects of tribal life in various political, economic, social, and religious fields. Because of this tribal system, sheikh or the chief of the tribe should have some moral features and qualities such as generosity, humility, patience and eloquence of expression and of good character and genealogical characteristics like originality and also management features, such as courage and bravery, seniority, tactfulness, and political rationality to achieve this status. In this article, using the main resources we tried to analyze, the scope of executive power, features and methods of management of a chief of a tribe in order to respond to the question that to what extent the sheikhs and tribal leaders had role in the political, social and economic changes of the ignorance era.