بررسی میزان تاثیر مداخله آموزشی مبتنی بر نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده بر اتخاذ وضعیت بدنی مناسب حین کار در دانشجویان دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی قم

زمینه و هدف بیماری‌های اسکلتی‌عضلانی شیوع بالایی در بین دندان‌پزشکان دارند. در بروز اختلالات اسکلتی‌عضلانی عوامل خطر مختلفی ازجمله وضعیت نامطلوب بدن موثر است. این مطالعه با هدف تعیین میزان تاثیر مداخله آموزشی مبتنی بر نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده بر اتخاذ وضعیت بدنی مناسب حین کار در دانشجویان دندان‌پزشکی دانشگاه علوم پزشکی قم در سال1401 انجام شد.روش بررسی در این مداخله آموزشی 80 نفر از دانشجویان بالینی دندان‌پزشکی، در دو گروه آزمون و کنترل به‌وسیله پرسش‌نامه جمعیت‌شناختی و سازه‌های نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده و کاربرگ ارزیابی سریع اندام فوقانی ارزیابی شدند. داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی شامل میانگین، انحراف‌معیار و فراوانی و درصد، همچنین آمار تحلیلی شامل آزمون‌های مک نمار و کای‌اسکوئر، تی تست مستقل و تی زوجی تجزیه‌و‌تحلیل شدند.یافته‌ها در گروه آزمون بعد از مداخله افزایش معناداری در سازه‌های نگرش (0/025=p)، کنترل رفتاری درک‌شده (0/031=p) و قصد رفتاری (0/021=p) مشاهده شد، اما در سازه‌های هنجار انتزاعی (0/790=p) و رفتار (0/635=p) اختلاف معناداری مشاهده نشد. بعد از مداخله تفاوت معناداری بین دو گروه آزمون و کنترل در نمره rula  مشاهده شد (0/001= p).نتیجه‌گیری مداخله آموزشی مبتنی بر نظریه می‌تواند در بهبود وضعیت کاری موثر باشد؛ چنانکه بهبود نمره rula و اصلاح وضعیت کاری در گروه آزمون مشاهده شد. پیشنهاد می‌شود در برنامه‌های آموزشی بعدی کنترل‌های مهندسی لازم در کنار آموزش در نظر گرفته شود.

evaluation of the effect of educational intervention based on the theory of planned behavior on adopting proper posture at work in dental students of qom university of medical sciences, qom city, iran

background and objectives: musculoskeletal diseases have a high prevalence among dentists. various risk factors, including unfavorable body position, are influential in the occurrence of musculoskeletal disorders. this study aims to investigate the effect of educational intervention based on the theory of planned behavior on adopting proper body position at work in dental students of qom university of medical sciences, qom city, iran, in 2022.methods: in this educational intervention, 80 clinical dental students in two groups of intervention and control were evaluated by a demographic questionnaire, the constructs of the theory of planned behavior, and a rapid upper limb assessment (rula) worksheet. the obtained data were analyzed using descriptive statistics, including mean, standard deviation, and percentage, and inferential statistics, including the chi-square, t test, paired t test, and mcnemar test (marginal homogeneity test).results: no significant difference was reported in subjective norm constructs (p=0.790) and behavior constructs (p= 0.635) in the intervention group after the educational intervention. however, significant differences were observed in the attitude constructs (p=0.025), perceived behavioral control (p=0.031), and behavior intention (p=0.021). there was also a significant difference in the rula score between the intervention and control groups after the intervention (p=0.001).conclusion: educational intervention based on the theory of planned behavior can effectively improve working posture. we saw an improvement in the rula score and working posture in the intervention group. it is suggested that necessary engineering controls besides education in future educational programs are considered.