بررسی عوامل مرتبط با رفتار مسواک زدن در دانش‌آموزان بر‌اساس الگوی اعتقاد بهداشتی در سال 1401

زمینه و هدف: بیماری‌های دهان و دندان خصوصاً پوسیدگی‌ها و بیماری پریودنتال، از شایع‌ترین بیماری‌های مردم جهان به شمار می‌روند. این مطالعه با هدف تعیین عوامل مرتبط با رفتار مسواک زدن در دانش‌آموزان براساس الگوی اعتقاد بهداشتی صورت گرفت.روش بررسی: مطالعه حاضر از نوع توصیفی‌مقطعی بود و نمونه‌گیری به‌صورت طبقه‌بندی تصادفی در 2 طبقه مدارس دخترانه و پسرانه بر روی 400 دانش‌آموز پایه نهم مدارس دولتی شهری 6 شهرستان در شرق استان گیلان در سال 1401 انجام شد. ابزار مورد استفاده پرسش‌نامه محقق‌ساخته روا و پایا شامل مشخصات جمعیت‌شناختی، آگاهی، سازه‌های الگوی اعتقاد بهداشتی و رفتار مسواک زدن بود. داده‌ها در نرم‌افزار spss نسخه 23 با استفاده از آزمون‌های مربع کای و ضریب همبستگی خطی پیرسون تحلیل شدند. جهت برآورد ارتباط تعدیل‌شده از مدل رگرسیون چند‌متغیره لجستیک استفاده شد.یافته‌ها: بین وضعیت رفتار مطلوب مسواک زدن با نمرات آگاهی (15/‌r=0)، سازه‌های خودکارآمدی (25/r=0) و منافع درک‌شده (22/r=0) همبستگی خطی مستقیم و ضعیف و بین رفتار با سازه موانع درک‌شده (24/r=-0) همبستگی معکوس و معنی‌دار مشاهده شد. بر‌اساس تحلیل رگرسیون لجستیک با تعدیل سن و وضعیت اقتصادی‌اجتماعی، متغیرهای آگاهی (1/21-1/02:ci 95%،1/11=or)، خودکارآمدی (1/51-1/05:ci 95%،1/10=or) و موانع درک‌شده (0/99-0/95:ci 95%،0/97=or) ارتباط مستقل و معنی‌دار با رفتار مطلوب مسواک زدن داشتند.نتیجه‌گیری: با‌توجه‌به میزان پایین رفتار مطلوب مسواک زدن و همچنین میانگین نمره کم آگاهی، لازم است به‌منظور تامین، حفظ و ارتقای بهداشت دهان و دندان دانش‌آموزان مداخلات لازم صورت گیرد.

investigating the factors related to brushing behavior in students based on the health belief model in 2022

background and objectives: oral and dental diseases, especially caries and periodontal diseases, are among the most common diseases in the world. this study aimed to determine the factors related to tooth brushing behavior in high school students based on the health belief model.methods: the present study is of a descriptive cross-sectional type. the sampling was done by random classification in two classes of girls' and boys' schools on 400 ninth-grade students from six cities east of guilan province, iran, in 2022. the study instrument was a valid and reliable researcher-made questionnaire, including demographic characteristics, knowledge, constructs of the health belief model, and brushing behavior. data were analyzed in spss software, version 23 using the chi-square test and pearson linear correlation coefficient. the multivariate logistic regression model was used to estimate the adjusted relationship.results: direct and weak linear correlations were observed between the state of desirable brushing behavior with knowledge scores (r=0.15), self-efficacy constructs (r=0.25), and perceived benefits (r=0.22). also, an inverse and significant correlation was observed between behavior and perceived barrier (r=-0.24). based on logistic regression analysis with adjustment for age and socioeconomic status, the variables of knowledge (or=1.11; 95%ci, 1.02%-1.21%), self-efficacy (or=1.10; 95%ci, 1.05%-1.51%), and perceived barrier (or=0.97; 95% ci, 0.95%-0.99%) had independent and significant relationships with desirable tooth brushing behavior.conclusion: considering the low level of desirable tooth brushing behavior and the low average knowledge score, it is necessary to take appropriate interventions to provide, maintain, and improve students' oral health.