بررسی ارتباط بین ابرازگری هیجانی و عوامل مرتبط با مصرف دخانیات براساس نظریه انگیزش محافظت در دانش‌آموزان مقطع متوسطه شهر رفسنجان

زمینه و هدف دخانیات از مهم‌ترین آسیب‌ها و معضلات بهداشتی در جهان است. در سال‌های اخیر مصرف سیگار در بین شماری از دانش‌آموزان رواج پیدا کرده و این مسئله، سلامت دانش‌‌آموزان را مورد تهدید قرار می‌دهد. ابراز هیجانی می‌تواند تاثیرات زیادی بر روابط، افکار، رفتار و جسم بگذارد و نقص در مهارت بیان آن، با مصرف دخانیات و مواد مرتبط است. این پژوهش با هدف بررسی ارتباط بین ابرازگری هیجانی و عوامل مرتبط با مصرف دخانیات در دانش‌آموزان انجام شد.روش بررسی در این مطالعه توصیفی، 400 دانش‌آموز مقطع متوسطه شهر رفسنجان به روش نمونه‌گیری سیستماتیک انتخاب شدند. اطلاعات از طریق پرسش‌نامه‌ای شامل 10 سوال جمعیت‌شناختی، 16 سوال ابرازگری هیجان و 51 سوال در زمینه عوامل مرتبط با مصرف دخانیات، بر طبق سازه‌های نظریه انگیزش محافظت به روش خودگزارش‌دهی، جمع‌آوری شدند. برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها، از آزمون‌های همبستگی پیرسون، مجذور کای، تی تست مستقل و آنالیز واریانس یک‌طرفه استفاده شد.یافته‌ها نتایج نشان داد بین ابرازگری هیجانی و عوامل مرتبط با دخانیات براساس نظریه انگیزش محافظت رابطه معنی‌داری وجود ندارد. اما بین مصرف سیگار و قلیان در دانش‌آموزان و عوامل مرتبط با آن به‌جز سازه تهدید درک‌شده، ارتباط معنی‌داری مشاهده شد (001/p<0). همچنین شانس مصرف سیگار در پسرها 2/3 برابر دختران بود. سازه ابرازگری هیجانی بیشترین همبستگی را به‌ترتیب با سازه‌های ترس، انگیزش محافظت و ارزیابی تهدید داشت و با سازه‌های پاداش درک‌شده و خودکارآمدی همبستگی معکوس نشان داد.نتیجه‌گیری مطالعه حاضر نشان داد بین سازه‌های تئوری انگیزش محافظت و ابرازگری هیجانی همبستگی وجود دارد. بنابراین ممکن است بتوان با آموزش و یادگیری چگونگی کنترل برخی هیجانات توسط دانش‌‌آموزان گرایش به مصرف دخانیات در نوجوانان را کاهش داد.

relationship between emotional expression and tobacco smoking based on the protection motivation theory in iranian high school students

background and objectives: tobacco smoking has become popular among students which can threaten their health. emotional expression can have significant effects on the quality of relationships, thoughts, and behaviors. this study aims to investigate the relationship between emotional expression and tobacco smoking among iranian high school students based on the protection motivation theory (pmt).methods: in this descriptive-correlational study, 400 high school students from rafsanjan city in iran participated who were selected by a systematic sampling method. data were collected using a demographic form, a reseracher-made pmt-based questionaire with 51 items related to factors associated with tobacco use, and king and emmons’ emotional expressiveness questionnaire. pearson correlation test, chi-square test, t-tests, and analysis of variance were used for data analysis.results: there was no significant relationship between emotional expression and smoking cigarete or hookah (p>0.05). emotional expressiveness had significant correlation with the pmt constructs of fear, protection motivation, and threat appraisal, respectively. it had an inverse correlation with the constructs of perceived reward and self-efficacy. the factors of gender, perceived sensitivity and perceived reward had a significant negative relationship with tobacco smoking (p<0.05). the odds ratio of smoking was 3.2 times more in boys than in girls. conclusion: there is a relationship between the pmt construts and emotional expression in high school students. it is possible to reduce tobacco smoking in adolescents by teaching them how to control their emotions.