بررسی نقش عوامل انسانی در تصادفات جاده‌ای براساس مدل تحلیل عاملی اکتشافی و تاییدی در استان گیلان

زمینه و هدف: حوادث رانندگی یکی از معضلات اجتماعی است که سلامت انسان‌ها را به خطر انداخته است. مطالعه حاضر به بررسی نقش عوامل انسانی در ایجاد تصادفات جاده‌ای در 3ماهه فصل بهار سال 1399 در استان گیلان می‌پردازد.روش بررسی: مطالعه حاضر از نوع تحلیلی مقطعی است که در دو مرحله انجام شد. در مرحله اول با جست‌وجو در منابع علمی و نیز پس از بررسی دقیق گزارش تصادفات نیروی انتظامی، نسبت به تدوین پرسش‌نامه جهت گردآوری اطلاعات اقدام شد. در مرحله دوم به روش نمونه‌گیری تصادفی ساده، از670 راننده‌ای که در 3ماهه فصل بهار سال 1399 در 9 بیمارستان استان گیلان دچار تصادف شده بودند به‌صورت حضوری و تلفنی مصاحبه به عمل آمد .و برای تحلیل داده‌ها از تحلیل عاملی (اکتشافی و تاییدی) و نرم‌افزار spss نسخه 21 و pls استفاده شد.یافته‌ها: یافته‌های تحقیق نشان داد از نظر جمعیت‌شناختی، 58.4 درصد رانندگان در سن 21-40 سال تصادف کرده‌اند که 96.9 درصد مرد بودند. همچنین 72.2 درصد دارای شغل آزاد بودند. مهم‌ترین رفتار انسانی، خستگی و خواب‌آلودگی با ضریب مسیر 0.774 و کمترین علت تاثیرگذار متشکل از دو عامل بی‌احتیاطی و نقص راه با ضریب مسیر 0.03- بود.نتیجه‌گیری: یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که عوامل انسانی، عامل مهمی در ایجاد تصادفات جاده‌ای در استان گیلان هستند و مهم‌ترین فاکتور موثر خستگی و خواب‌آلودگی است .

investigating the human factors effective in traffic accidents in guilan province, iran

background and objectives: traffic accidents are one of the social problems that endanger human health. the present study aims to find the human factors effective in causing traffic accidents in guilan province, iran.methods: this is an analytical cross-sectional study that was conducted in two stages. in the first stage, a questionnaire was developed to collect information by reading related papers and the accident reports of the police. in the second stage, 670 drivers who had an accident and referred to nine hospitals in guilan province during three months in 2020 were interviewed in person or by phone. factor analysis (exploratory and confirmatory) were used to analyze the data in spss software, version 21, and pls software.results: most of participants were at the age of 21-40 years (58.4%), 96.9% were male, and 72.2% were self-employed. the most effective human factor in road accidents was fatigue/sleepiness with a path coefficient of 0.774, while the least effective factors were carelessness and road defects with a path coefficient of -0.03.conclusion: human factors are an important factor in causing traffic accidents in guilan province, where the most important factor is fatigue/sleepiness.