ارایه مدل تخصیص اسکله و مدیریت منابع در پایانه‌های کانتینری با در نظرگیری مسایل زیست محیطی و شرایط نامساعد جوی

هدف: این مقاله با هدف ارایه یک مدل دوهدفه برای بهینه‌سازی عملیات بندر کانتینری از طریق کاهش آلودگی‌های محیط‌زیستی و هزینه‌های عملیاتی نوشته شده است. این پژوهش به چالش‌های کلیدی مدیریت بندر، به ویژه تاثیر عدم قطعیت‌های جوی بر کارایی عملیاتی جرثقیل‌های اسکله و کامیون‌های محوطه، می‌پردازد.روش‌شناسی پژوهش: این مقاله یک مدل ریاضی برای کاهش انتشار آلاینده‌ها از عملیات بندر،و هزینه‌های عملیاتی ارایه می‌کند و الگوریتم محدودیت-اپسیلون بهبودیافته‌ برای تبدیل مدل دوهدفه به تک‌هدفه به کار می‌گیرد. علاوه بر این، از رویکرد بهینه‌سازی استوار برای لحاظ کردن عدم قطعیت‌های مرتبط با شرایط جوی استفاده می‌شود و مدل پیشنهادی با مطالعه موردی بندر شهید رجایی ایران ارزیابی می‌گردد.یافته‌ها: نتایج نشان می‌دهد که مدل پیشنهادی، هم برنامه‌ریزی عملیاتی و هم مدیریت تاثیرات زیست‌محیطی را تحت شرایط جوی مختلف بهینه می‌کند. علاوه بر این، مدل استواری ارایه شده که در برابر عدم قطعیت‌های جوی نیز عملکرد قابل قبولی دارد و نتایج پیشنهاد می‌کند که سرمایه‌گذاری در خرید کامیون‌های محوطه، راهبردی بهتر از نظر هزینه و انشار آلودگی برای توسعه بندر است.اصالت/ارزش افزوده علمی: این مقاله با ترکیب ملاحظات زیست‌محیطی و هزینه‌ای در بهینه‌سازی عملیات بندری از طریق یک رویکرد دوهدفه، بینش‌های نوآورانه‌ای ارایه می‌دهد. همچنین، با استفاده از ارزیابی مدل استوار در بندر شهید رجایی، رویکردی جدید برای مدیریت منابع بندری در مواجهه با عدم قطعیت‌های جوی مطرح می‌کند.

berth allocation and resource management problem for container terminals considering environmental issues and weather conditions

purpose: this paper aimed to propose a bi-objective model to optimizing container port operations by minimizing both environmental pollutants and operational costs. the research addresses key challenges in port management، particularly the impact of weather uncertainty on the operational efficiency of quay cranes and yard trucks.methodology: this paper employs a mathematical model to minimize cost and emissions from port operations while applying an improved epsilon-constraint algorithm to convert the bi-objective model into a single-objective. additionally، a robust optimization approach is adopted to account for weather-related uncertainties.findings: the proposed model optimizes operational planning and environmental impact management under different weather condition. and، a robust model is presented، which demonstrates feasible against weather-related uncertainties. results suggest that investing in yard carriers is a more sustainable and economically viable strategy for port expansion.originality/value: this paper contributes original insights by integrating both environmental and cost considerations into port operation optimization using a bi-objective approach. it provides a novel perspective on managing port resources under weather uncertainty، backed by a robust model evaluation at shahid rajaee port.