مقدمه‏ ای بر مطالعات در حوزه رهبری مدیریت پروژه‏های عمرانی

علیرغم توسعه مفاهیم و تئوری‌های نظری متعدد در حوزه رهبری، همچنان سوالات زیادی در این مقوله حل‌نشده باقی‌مانده است. همین امر موجب شده است تا در چند دهه اخیر مبحث رهبری محققان و پژوهشگران زیادی را به خود جذب کند. با بررسی خوشه ‏های اصلی مطالعات و پژوهش‌های انجام‌شده در حوزه رهبری پروژه‌های عمرانی، می‌توان دریافت که درمجموع دو نوع پژوهش در این حوزه انجام شده است: نوع اول به فهم واژه رهبری، ماهیت رهبری و رابطه آن با پیروان، شایستگی‌ها، مدل‌ها و تئوری‌های رهبری در صنعت ساخت متمرکز است. نوع دوم نیز اثر نقش رهبری در ارکان پروژه مورد تحلیل و بررسی قرار گرفته است. تحلیل و بررسی این مطالعات اقدام اولیه‏ای در جهت دریافت ایده‏های نو و گپ‏ های مهم تحقیقاتی در حوزه مطالعات رهبری در پروژه‏ های عمرانی را در اختیار قرار می‏دهد. در این مقاله، بعداز بررسی‏ های کتابخانه‏ ای صورت گرفته در حوزه صنعت ساخت (چالش ‏ها و مشکلات)، رهبری و مدیریت پروژه و عموم مطالعات صورت گرفته در حوزه رهبری پروژه‏ های عمرانی، دو رویکرد نو در مطالعات این حوزه شناسایی و معرفی شد. این رویکردها که شامل مقوله رهبری افقی و متوازن و رهبری اثربخش می‏شوند در این مقاله تحلیل و بررسی شده‏ اند. مطالعات انجام شده در این مقاله می‏تواند به آن دسته از پژوهشگرانی که در کنار پژوهش ‏های کمی، به پژوهش‏های کیفی در حوزه مدیریت منابع انسانی در پروژه‏ های عمرانی علاقه‏ مند هستند، ایده‏ نویی در جهت پژوهش در بستر مدیریت و رهبری پروژه‏های عمرانی در اختیار قرار دهد.

an introduction to leadership studies in construction project management

leadership inefficiency was detected as one of the most important factors for project failure. on the other hand, despite the development of various theoretical concepts and theories in the field of leadership, many questions remain unresolved in this category. this has attracted the attention of many researchers and scholars in recent decades. in this way, a review of studies conducted in the field of leadership shows that all studies in this field, can be divided into six clusters. it can be seen that a total of two types of research are exists: the first type is understanding the term leadership, the nature of leadership and its relationship with followers, competencies, models and theories of leadership. the second type has also analyzed the effect of leadership role in the pillars of the project. analysis of these studies provides a first step towards receiving new ideas and important research gaps in the field of leadership studies in construction projects. in this article, after library studies in the field of construction industry (challenges and problems), project leadership and management and general studies in the field of construction project leadership, two new approaches are identified and introduced. these approaches, which include the horizontal leadership and balanced leadership and effective leadership, are analyzed in this article. the studies conducted in this article can provide new ideas for research to those researchers who beside quantitative research, are interested in qualitative research in the field of human resource management in construction projects.