تحلیل شاخص‌های موثر و تعیین ضریب همسنگ‌سواری وسایل نقلیه مختلف در جاد‌ه‌های اصلی ایران

میلیون‌ها اتومبیل در سطح جاده‌های دنیا درحرکت‌اند و هر ساله میلیاردها دلار برای تامین نیاز حمل‌ونقل به‌عنوان اصلی‌ترین شریان اقتصادی جهان امروز هزینه می‌شود. ظرفیت راه یکی از مهمترین پارامترها در طراحی و بهره برداری از راه ها محسوب می شود. یک از عوامل موثر بر تعیین ظرفیت راه ها درصد حضور وسایل نقلیه سنگین است که باعث تغیرات شدیدی در تعیین ظرفیت و سطح سرویس راه ها بخصوص جاده های دوطرفه دارد. به منظور اعمال تاثیر این قبیل وسایل نقلیه از مفهوم همسنگ سواری استفاده می شود. دراین پژوهش با استفاده از روش های سرفاصله و روش اختلاف سرعت شاخص‌های موثر بر ضریب همسنگ سواری و همچنین تعیین ضریب همسنگ‌سواری وسایل نقلیه مختلف در جاده‌های اصلی کشور مورد بررسی قرار می گیرد و ضرایب به دست آمده با ضرایب آیین نامه hcm مقایسه می شوند. مقایسه ضرایب به دست آمده از دو روش نشان می دهد اگرچه که اختلاف میان این ضرایب تنها در شیب ها و حجم های بالا مشاهده می شود و این اختلاف عمدتاً محدود به یک یا دو وسیله نقلیه سنگین می باشد اما به دلیل تفاوت در ناوگان حمل و نقل ایران و کیفیت جاده های ایران، امکان مقایسه ی مستقیم این ضرایب وجود ندارد و می بایست این ضرایب قبل از مقایسه کالیبره شوند.

analysis of effective indicators and determination of different passenger car equivalent in the main roads of iran

millions of vehicles are moving on the roads worldwide, and billions of dollars are spent each year to meet transportation needs as the main artery of the world economy today. the role of the road and, consequently, asphalt as a factor in accelerating movement and reducing depreciation costs is undeniable. the investigation of various methods used to determine the passenger car equivalent (pce) indicates that most of these methods are focused on traffic characteristics affected by the presence of heavy vehicles. the most important of these parameters are traffic speed and the formation of a group of vehicles along the route, the speed of heavy vehicles, especially on steep slopes, the dimensions of vehicles, and the maneuvering capabilities of these vehicles in reducing and increasing slope, which are among the parameters used in determining the pce. this study aims to analyze effective indicators and determine the pce of various vehicles on the main roads of the country. the results show that the pce for two axle trucks and minibusses have the lowest coefficients among heavy vehicles. after that, the coefficients increase in the order of buses, two and three axle trucks, some vehicles, two part heavy vehicles, and four axle trucks and above. this order has been observed in different topographic conditions, different slopes, and different volumes.