ژئوفاینانس؛ تحلیل نظری و رویکردهای عملی و دلالت آن بر امنیت اقتصادی

در عصر نوین رقابت ژئوپلیتیک و پیچیدگی فزاینده روابط بین‌الملل، ابزارهای مالی بیش‌ازپیش به ابزاری برای پیشبرد منافع ملی و کنترل بازیگران اقتصادی و سیاسی تبدیل شده‌اند. «ژئوفاینانس» به‌عنوان شاخه‌ای نوظهور در اقتصاد سیاسی بین‌الملل، به مطالعه چگونگی به‌کارگیری ابزارهای مالی در راستای اهداف ژئواستراتژیک می‌پردازد. این گزارش، با هدف تحلیل نظری و بررسی عملی این پدیده، به تبیین مفاهیم، سازوکار‌ها و راهبردهای ژئوفاینانسی می‌پردازد و دلالت‌های آن بر امنیت اقتصادی کشورها به‌ویژه ایران را بررسی می‌کند. تحلیل‌ها نشان می‌دهد که ژئوفاینانس در سطوح مختلف سیاست‌گذاری از طریق اعمال تحریم‌های مالی، کنترل دسترسی به زیرساخت‌های پرداخت بین‌المللی، تسلط بر نظام پولی جهانی و ایجاد شبکه‌های مالی موازی در حال شکل‌دهی به موازنه قدرت جهانی است. در مورد ایران، درک صحیح از منطق ژئوفاینانس و سازوکارهای آن مستلزم بازاندیشی در سیاست‌های مالی، بانکی و ارزی در چهارچوب منافع امنیت ملی است. از این منظر، طراحی نقشه راه ملی ژئوفاینانس، تقویت دیپلماسی پولی و پیوستن به پیمان‌های پولی منطقه‌ای، توسعه رمزارز ملی و بهره‌برداری از ارزهای دیجیتال در تجارت خارجی، متنوع‌سازی ذخایر ارزی و مقاوم‌سازی دارایی‌های خارجی، توسعه زیرساخت‌های پرداخت جایگزین سوئیفت و بازسازی حکمرانی مالی با رویکرد تاب‌آوری ژئوفاینانسی ازجمله راهکارهایی است که  تاب‌آوری اقتصاد ملی در برابر فشارهای ژئوفاینانسی را افزایش می‌دهد.