فناوری‌های مالی غیرغربی و گذار از سوئیفت

فناوری‌های مالی (فین‌تک) به‌سرعت در حال تحول نظام‌های مالی جهان هستند و نقش مهمی در تسهیل، شفافیت و امنیت تراکنش‌های مالی ایفا می‌کنند. سیستم سوئیف به‌عنوان شبکه اصلی پیام‌رسانی مالی بین‌المللی، سال‌هاست که زیرساخت انتقال پول در سطح جهان است، اما وابستگی به این سیستم متمرکز و تحت کنترل کشورهای غربی به‌ویژه در شرایط تحریم‌های اقتصادی موجب شده است کشورهای غیرغربی به دنبال جایگزین‌هایی باشند که استقلال مالی و امنیت بیشتری فراهم کنند. این تلاش‌ها عمدتاً ناشی از نگرانی‌های ژئوپلیتیکی، فشارهای ناشی از تحریم‌های مالی و چشم‌انداز نظم مالی چندقطبی بوده‌اند. بازیگرانی مانند چین و روسیه با توسعه سامانه‌های جایگزین ازجمله سامانه پرداخت بین‌بانکی فرامرزی چین و سامانه پیام‌رسان خدمات مالی روسیه در پی ایجاد زیرساخت‌های مستقل مالی برآمده‌اند. همچنین، گسترش رمزارزهای ملی و فناوری بلاک‌چین، امکان انتقال ارزش فرامرزی بدون اتکا به ساختارهای غرب‌محور را فراهم کرده است. این گزارش ضمن تبیین دلایل و زمینه‌های این گذار، به بررسی قابلیت‌ها و محدودیت‌های فناوری‌های جایگزین سوئیفت می‌پردازد و درنهایت، مجموعه‌ای از پیشنهادهای سیاستی شامل سرمایه‌گذاری در آموزش و توسعه نیروی انسانی متخصص در حوزه فناوری مالی، تقویت همکاری‌های منطقه‌ای و بین‌المللی برای توسعه شبکه‌های مالی مستقل و امن، بهبود زیرساخت‌های فناوری اطلاعات و ارتباطات، توجه به فناوری‌های مکمل مانند هوش مصنوعی و اینترنت اشیا برای ارتقای خدمات مالی، توجه به استانداردسازی و حکمرانی فناوری‌های مالی برای کاهش ریسک‌ها و افزایش شفافیت، تسریع در راه‌اندازی نسخه عملیاتی پیام‌رسان مالی ملی با قابلیت اتصال به سامانه پیام‌رسان خدمات مالی روسیه و سامانه پرداخت بین‌بانکی فرامرزی چین و توسعه کاربردهای رمزریال در تجارت خارجی محدود به‌ویژه در تبادلات با شرکای تحریمی یا همسو ارائه می‌شود.