>
Fa   |   Ar   |   En
   تبیین نقش اکوتوریسم جزیره قشم در توانمندسازی زنان روستایی  
   
نویسنده خلت ندا ,دربان آستانه علیرضا ,قدیری معصوم مجتبی
منبع مهندسي جغرافيايي سرزمين - 1404 - دوره : 9 - شماره : 2 - صفحه:21 -38
چکیده    مقدمه: یکی از ابعاد فضایی توسعه پایدار، توسعه پایدار روستایی است که با توجه به شرایط متفاوت محیطی، اقتصادی و اجتماعی جزیره، برنامه‌ریزان محلی و روستایی به آن توجه خاصی دارند. مشارکت زنان در تمامی زمینه‌های زندگی اقتصادی و اجتماعی، یکی از مهم‌ترین عوامل دست‌یابی به توسعه پایدار روستایی بوده و ضرورتی بنیادین دارد. توانمندسازی زنان ازجمله مولفه‌های مهم در توسعه پایدار است. گردشگری پتانسیل توانمندسازی زنان، به‌ویژه در نواحی روستایی را دارد. فعالیت‌های اقتصادی سنتی در ساختارهای اجتماعی سنتی و فرهنگی جوامع محلی، دارای تاثیر کمتری در جهت توانمندسازی و نشان دادن توانایی زنان نسبت به فعالیت‌های طبیعت‌گردی می‌باشند.هدف: هدف این تحقیق بررسی نقش اکوتوریسم و ظرفیت‌های ژئو پارک قشم در جهت توانمندسازی اقتصادی، اجتماعی و روان‌شناختی زنان روستایی می‌باشد.روش شناسی: فرآیند حاکم بر این تحقیق ازنظر هدف کاربردی و نوع روش توصیفی – تحلیلی است. جامعه آماری تحقیق، 31 نفر از کارشناسان و مسئولین سازمان منطقه آزاد قشم، ژئوپارک و امور زنان و 365 نفر از زنان کارآفرین جزیره قشم و فعال در حوزه گردشگری می‌باشند. برای تحلیل داده‌های آماری از آزمون‌های مقایسه‌ای t و برای مقایسه و تحلیل مولفه‌های به‌دست‌آمده در ابعاد مختلف توانمندسازی از آزمون anova استفاده‌شده است.قلمرو جغرافیایی: قلمرو جغرافیایی پژوهش، روستاهای فعال درزمینه اکوتوریسم و ژئوپارک جزیره قشم می‌باشد.یافته‌ها: یافته‌ها نشان می‌دهد ابعاد توانمندسازی اجتماعی، عوامل کالبدی محیطی و توانمندسازی روان‌شناختی به ترتیب با میانگین‌های 2.7900، 2.8123 و 2.8427 با بیشترین امتیاز در سطح مناسب‏تری قرار دارند و ابعاد عوامل فرهنگی و عوامل سیاسی به ترتیب با میانگین‌های 2.2077، 2.2359 با کمترین امتیاز از سطح نامناسبی برخوردارند. سایر ابعاد توانمندسازی اقتصادی، عوامل اقتصادی، عوامل آموزشی و کارآفرینی با توجه به میانگین‌های به‌دست‌آمده در سطح میانه قرار دارند.نتیجه گیری: نتایج حاکی از آن است که مشارکت در فعالیت‌های اجتماعی روستا مانند تعاونی‌ها، باعث توانمندی زنان در بعد اجتماعی گشته است که البته تاثیر این توانمندی اجتماعی منجر به توانمندسازی زنان قشم در بعد اقتصادی نیز شده است. در این میان نقش عوامل آموزشی که منجر به ادامه تحصیل و کارآفرینی زنان شده را، نمی‌توان ندیده گرفت. اگرچه هنوز توانمندسازی اجتماعی و اقتصادی زنان جزیره قشم در مرحله مطلوبی قرار ندارد و گاهی از سطح متوسط پایین‌تر است ولی با افزایش آگاهی در جهت توانمندسازی زنان در بعد روان‌شناختی، قطعاً توانمندسازی زنان در ابعاد اجتماعی و اقتصادی هم تقویت می‌گردد. درنتیجه می‌توان گفت باوجوداینکه توانمندسازی زنان روستایی قشم در ابعاد اجتماعی و اقتصادی پایین‌تر از حد انتظار است ولی با توجه به آموزش و ادامه تحصیل و افزایش سطح آگاهی زنان و توانمندسازی آنان در بعد روان‌شناختی گامی موثر در توانمندسازی خویش در دو بعد اجتماعی و اقتصادی برداشته‌اند.
کلیدواژه اکوتوریسم، توانمندسازی، زنان روستایی، جزیره قشم
آدرس دانشگاه تهران، پردیس بین الملل کیش, ایران. , دانشگاه تهران, دانشکده جغرافیا, گروه جغرافیا, ایران. , دانشگاه تهران, دانشکده جغرافیا, گروه جغرافیا, ایران.
پست الکترونیکی ghadiri@ut.ac.ir
 
   explaining the role of qeshm island ecotourism in empowerment of rural women  
   
Authors khelat neda ,darban astaneh alireza ,ghadiri masoum mojtaba
Abstract    objectives: the purpose of this research is to investigate the role of ecotourism and the capacities of qeshm geopark in the direction of economic, social and psychological empowerment of rural women. methodology: the governing process of this research is descriptive-analytical in terms of its purpose and the type of method. the statistical population of the research is 31 experts and officials of qeshm free zone organization, geopark and women’s affairs and 365 women entrepreneurs of qeshm and active in the field of tourism. t-tests were used to analyze statistical data, and anova tests were used to compare and analyze the components obtained in different dimensions of empowerment. geographical context: the geographical territory of the research is active villages in the field of ecotourism and qeshm island geopark.results: the findings show that the dimensions of social empowerment, environmental physical factors and psychological empowerment are at a more suitable level with the averages of 2.7900, 2.8123 and 2.8427 respectively, and the dimensions of cultural factors and political factors are respectively with averages of 2.2077, 2.359 with the lowest score, they have an inappropriate level. other dimensions of economic empowerment, economic factors, educational factors and entrepreneurship are in the middle level according to the obtained averages.conclusion: the results indicate that participation in village social activities such as cooperatives has empowered women in the social dimension, and of course the effect of this social empowerment has led to the empowerment of qeshm women in the economic dimension as well. meanwhile, the role of educational factors that lead to continued education and entrepreneurship of women cannot be ignored. although the social and economic empowerment of qeshm women is still not at a favorable stage and sometimes it is lower than the average level, but with increasing awareness towards the empowerment of women in the psychological dimension, the empowerment of women in the social and economic dimensions will definitely be strengthened.
 
 

Copyright 2023
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved