شناسایی مولفه‌های تاثیرگذار بر مدیریت و توسعه‌ی گردشگری سلامت (مطالعه موردی: کلان‌شهر تبریز)

مقدمه: کلان‌شهر تبریز در حوزه‌ی گردشگری و به‌ویژه گردشگری سلامت دارای پتانسیل‌های بالقوه‌ای می‌باشد که متاسفانه عدم برنامه‌ریزی و مدیریت مناسب در این حوزه عدم توسعه‌ی آن را موجب گردیده است. از طرفی در سالیان اخیر با شیوع همه‌گیری کرونا، شوک بزرگی به صنعت گرشگری وارد شده و این صنعت با کاهش درآمد و در خطر قرار گرفتن تعداد زیادی از مشاغل مرتبط با گردشگری مواجه گردیده است. بنابراین، نیاز است تا با شناسایی مولفه‌های تاثیرگذار بر مدیریت و توسعه‌ی گردشگری، مقدمات توسعه‌ی آن را فراهم نمود.هدف: هدف از تحقیق حاضر شناسایی مولفه‌های تاثیرگذار بر مدیریت و توسعه‌ی گردشگری سلامت کلان‌شهر تبریز می‌باشد.روش شناسی: روش تحقیق در مطالعه‌ی حاضر آمیخته (ترکیبی از روش‌های کمی-کیفی) با ماهیت تحلیلی و اکتشافی است. بدین منظور ابتدا با استفاده از روش اسنادی و مصاحبه با مدیران و نخبگان حوزه‌ی گردشگری، مولفه‌های تاثیرگذار بر مدیریت و توسعه‌ی گردشگری سلامت شناسایی و سپس با بهره‌گیری از روش دلفی (30 نفر از نخبگان و مدیران شهری حوزه‌ی گردشگری) و کاربست تکنیک تحلیل اثرات متقاطع در نرم‌افزار میک‌مک، تجزیه و تحلیل اطلاعات با رویکرد آینده‌پژوهی صورت گرفته است.قلمرو جغرافیایی: تبریز، مرکز استان آذربایجان شرقی یکی از شهرهای بزرگ ایران است. این شهر بزرگ‌ترین شهر منطقه‌ی شمال غرب کشور بوده و قطب اداری، ارتباطی، بازرگانی، سیاسی، صنعتی، فرهنگی و ... این منطقه شناخته می‌شود. تبریز، در منطقه‌ای به وسعت 150 کیلومتر مربع گسترده شده است.یافته‌ها: یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که بیشترین اثرگذاری بر مدیریت و توسعه‌ی گردشگری سلامت کلان‌شهر تبریز مربوط به متغیرهای تحقق مدیریت فناوری اطلاعات در سازمان‌های متولی امور گردشگری و تاکید بر دانش‌محوری و مدیریت دانش‌بنیان، وجود هماهنگی میان مراکز اخذ تصمیم‌های کلیدی و اساسی سازمانی و بین‌سازمانی و بهره‌مندی از افراد با صلاحیت دانشی در ارگان‌های مسئول در راستای تحقق اثربخش و کارای برنامه‌ها و طرح‌ها می‌باشد.نتیجه گیری: نتایج حاکی از آن است که با توجه به وضعیت موجود و کمبود مولفه‌های کلیدی و استراتژیک تاثیرگذار در راستای توسعه‌ی سیستم، آینده‌ی مدیریت و توسعه‌ی گردشگری سلامت کلان‌شهر تبریز ناپایدار خواهد بود.

identifying the factors affecting the management and development of health tourism (case study: tabriz metropolis)

tabriz metropolis has potential in the field of tourism, especially health tourism, which unfortunately, lack of proper planning and management in this field has caused its lack of development. in this regard, the aim of the current research is to identify the factors influencing the management and development of health tourism in tabriz metropolis. the research method in the present study is mixed (combination of quantitative-qualitative methods) with analytical and exploratory nature. for this purpose, by using the delphi method (30 elites and city managers in the field of tourism) and the application of cross-effects analysis technique in micmac software, information analysis has been done with a future research approach. the findings of the research show that the greatest impact on the management and development of health tourism in tabriz metropolis is related to the implementation variables of information technology management in the organizations in charge of tourism affairs and emphasis on knowledge-oriented and knowledge-based management, the existence of coordination between the centers for making key and fundamental organizational and inter-organizational decisions and benefiting from knowledgeable people in the responsible bodies are in line with the effective and efficient realization of programs and projects. it can also be said that due to the current situation and the lack of key and strategic components that are influential in the development of the system, the future of management and development of health tourism in tabriz metropolis will be unstable.