مدیریت بحران مخاطرات لرزه ای شهری(مطالعۀ موردی: شهر اردبیل)

مقدمه:  بحران‌های ناشی از بلایای طبیعی همواره در کمین جوامع انسانی بوده و می‌توانند در مدت زمان کوتاه آثار زیان‌باری را بر کانون های مدنی شهری و روستایی تحمیل نمایند. یکی از این آثار زیان‌بار به دلیل عدم توانایی در پیش‌بینی زمانی وقوع سوانح طبیعی مخصوصاً زمین لرزه ها، بحران های ناشی از آن ها است.هدف:  هدف مقاله حاضر مخاطرات لرزه ای شهری با رویکرد مدیریت بحران در شهر اردبیل است.روش شناسی:  پژوهش حاضر از لحاظ هدف از نوع کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی تحلیلی  است. در این پژوهش، ابتدا سناریوی لرزه ای شهر اردبیل برای شدت های مختلف لرزه ای مورد بررسی قرار گرفته است. در مرحلۀ بعد برای بررسی عوامل موثر جهت کاهش آسیب‌های لرزه ای معیارهای بررسی در مدیریت بحران شامل: وجود نظام ذخیره‌سازی، تجهیزات تخصصی، نیروی انسانی متخصص، نظام اطلاع رسانی، اثر بخشی عملیات و زیرساخت‌های ارتباطی، با استفاده از اطلاعات پرسشنامه‌ای تکمیل گردیده و تحلیل عوامل و متغیرها از روش معادلات ساختاری در نرم افزار لیزرل صورت گرفت.  قلمرو جغرافیایی پژوهش:  مناطق پنجگانۀ شهر اردبیل.یافته ها و بحث:  پژوهش نشان می دهد که بیشترین و کمترین نمایۀ آسیب پذیری شهر اردبیل به ترتیب 0.905 و 0.580 است و کمترین و بیشترین میزان شدت لرزه ای در زمین لرزه های با شدت v-vi و vii به 0.640 و 2.560 می رسد. مهم ترین متغیرهای پنهان موثر در مدیریت بحران زمین لرزه و کاهش آسیب پذیری نیز وجود نظام ذخیره‌سازی برای مدیریت پشتیبانی امداد (گویه ذخیره‌سازی لوازم اسکان )، تجهیزات تخصصی و وجود ساختار تشکیلات مناسب عملیاتی (گویه تجهیزات پشتیبانی)، نیروی انسانی متخصص (گویه آموزش‌های تخصصی و تکمیلی)، و اثربخشی عملیات و نظام اطلاع‌رسانی برای ساکنین ( گویه فعالیت مستمر ستاد اطلاع‌رسانی) و در بین وجود زیرساخت‌ها و تاسیسات ارتباطی (گویه وجود کمیته بحران) هستند.نتیجه گیری: در حال حاضر هر چند که زمین لرزه ها از لحاظ مکانی قابل پیش بینی هستند ولی هنوز از لحاظ زمانی این امر مقدور نمی باشد. لذا در بحث مدیرت بحران لرزه ای مخصوصادر سطح شهرستان اردبیل به عنوان یکی از کانون های لرزه خیز شمال باختری ایران بایستی رویکرد غالب ایجاد آمادگی برای روبرو شدن با خطر لرزه ای مورد توجه قرار گیرد.

urban hazard crisis management: a case study of ardabil city

abstractintroduction: crises caused by natural disasters are always lurking in human societies and can impose harmful effects on urban and rural civil centers in a short period of time. one of these harmful effects is especially earthquakes, and the crises caused by them.objectives: urban seismic hazards with a crisis management approach.methodology: the current research is applied in terms of purpose and descriptive-analytical in terms of nature. in this research, first, the seismic scenario of ardabil city has been investigated for different seismic intensities. in the next step, crisis management include: the existence of a storage system, specialized equipment, specialized manpower, information system, effectiveness of operations and communication infrastructures, using questionnaire information and completed. geographical context: five areas of ardabil city.results: the findings of the research show that the highest and lowest vulnerability index of ardabil city is 0.905 and 0.580, respectively, the most important hidden variables effective in managing the earthquake crisis and reducing vulnerability are also the existence of a storage system for managing relief support , specialized equipment and the existence of a suitable operational organizational structure, specialized human resources. subject of specialized and additional training), and the effectiveness of operations and notification system for residents and among the existence of communication infrastructures and facilities .conclusion: currently, although earthquakes can be predicted in terms of location, but this is still not possible in terms of time. keywords: natural hazards, earthquake, urban vulnerability, ardabil.