تحلیل شاخص‌های رقابت‌پذیری اقتصادی شهرستان‌های استان آذربایجان شرقی

مقدمه:  شاخص رقابت پذیری یکی از مهم ترین شاخص‌های اقتصادی در طبقه بندی مناطق ازلحاظ سطح توسعه‌یافتگی است و میزان رقابت و قدرت اقتصادی یک منطقه بر اساس این شاخص مورد ارزیابی قرار می گیرد.هدف:  در این راستا این پژوهش با روش توصیفی و تحلیل و هدف گذاری کاربردی، 20 شهرستان استان را ازلحاظ شاخص‌های رقابت پذیری اقتصادی در استان آذربایجان شرقی مورد بررسی قرار می دهد.روش شناسی:  شاخص‌های موردمطالعه در قالب 25 شاخص در قالب 2 معیار اصلی است. برای تجزیه‌وتحلیل اطلاعات از مدل های آنتروپی شانون تعمیم یافته، تحلیل رابطه خاکستری (gra) و روش خودهمبستگی فضایی موران جهانی (moran’s i) و از نرم افزار arc gis 10.3 استفاده شده است.قلمرو جغرافیایی پژوهش:  قلمرو جغرافیایی پژوهش حاضر، شهرستان‌های استان آذربایجان شرقی است.یافته ها و بحث:  ازنظر رقابت پذیری اقتصادی شهرستان تبریز با توجه به مرکزیت استان و برخورداری از امکانات و زیرساخت های کلان با میزان امتیاز رابطه خاکستری (0.432) در جایگاه اول و شهرستان های مراغه و مرند با میزان رابطه خاکستری (0.512) و (0.516) در جایگاه های دوم و سوم قرار گرفتند در سوی مقابل شهرستان خدا آفرین با میزان امتیاز رابطه خاکستری (0.661) در جایگاه آخر قرارگرفته است. با نگاه آماری ازنظر برخورداری از شاخص‌های موردمطالعه در سطح استان، 5 درصد شهرستان ها در سطح بالا (1)، 45 درصد (9) در سطح متوسط و 50 درصد (10) در سطح پایین قرار گرفتند.نتیجه گیری: نابرابری در سطح شهرستان‌ها وجود دارد و همچنین شاخص موران در اکثر مولفه‌های رقابت پذیری اقتصادی کمتر از یک است که نشان از الگوی غالب توزیع شاخص‌ها به‌صورت تصادفی (random) و بدون برنامه‌ریزی‌ است.

analysis of economic competitiveness indicators of east azarbaijan provinces

competitiveness index is one of the most important economic indicators in the classification of the regions in terms of the level of development and the level of competitiveness and economic power of a region evaluated based on this index. in this regard, this study, through descriptive analysis, and applied targeting, examines 20 provinces in terms of economic competitiveness indicators in east azarbaijan province. the template has two main criteria. generalized shannon entropy models, gray relationship analysis (gra) and moran’s i spatial autocorrelation method and arc gis software were used for data analysis. the results of this study show that in terms of economic competitiveness of tabriz city with regard to centrality of province and some facilities and large infrastructure with gray relationship score (0.432) in first place and maragheh and marand cities with gray relationship scores (0.512) and (0.516) were ranked second and third respectively, while khodaafarin city was ranked last (0.661). in terms of some of the indicators studied at the provincial level, 5% of the cities were at high level (1), 45% (9) at moderate level and 50% (10) at low level. in addition, in most of the components of economic competitiveness, the moran index is less than one, indicating the predominant pattern of distribution of indicators is random and unplanned.