ارزیابی میزان رضایتمندی زنان سرپرست خانوار از محیط ‏های مسکونی در سکونتگاه ‏های غیررسمی ( مطالعه موردی: محله اسلام‏ آباد زنجان)

مقدمه:  بررسی و ارزیابی ابعاد رضایتمندی سکونتی سرپرستان خانوار در مقیاس سکونتگاه‏های غیررسمی و همچنین با تاکید بر زنان سرپرست خانوار بسیار حائز اهمیت است. چرا که زنان سرپرست خانوار در سکونتگاه‏های غیررسمی به عنوان اقشار آسیب‏پذیر اجتماع شهری محسوب می‏شوند که اغلب از حداقل خدمات شهروندی محروم هستند.هدف:  هدف اصلی پژوهش حاضر، ارزیابی میزان رضایت‏مندی زنان سرپرست خانوار از محیط مسکونی خود در سکونتگاه‏های غیررسمی محله‌ اسلام‏آباد زنجان است.روش شناسی:  این پژوهش از نظر هدف از نوع تحقیقات کاربردی و از نظر ماهیت و روش، از نوع تحقیقات توصیفی – تحلیلی است. داده‏های پژوهش با استفاده از مطالعات کتابخانه‏ای و بررسی میدانی گردآوری شده و حجم نمونه هم براساس فرمول کوکران معادل 380 نفر برآورد شده است. شاخص‏های تعیین شده در این پژوهش به ترتیب شاخص «کالبدی» با 8 گویه، شاخص «اقتصادی» با 8 گویه، شاخص «بهداشتی» با 4 گویه، شاخص «اجتماعی» با 8 گویه و شاخص «رفاهی» با 4 گویه هستند. برای تجزیه و تحلیل داده‏ها از روش پرسش‏نامه و آزمون‏های تی تک نمونه‏ای، تحلیل واریانس یکطرفه، آزمون تعقیبی شفه، فریدمن و کروسکال والیس استفاده شده است.قلمرو جغرافیایی پژوهش:  محله‌ اسلام آباد واقع در محدوده‌ شهرداری منطقه‌ یک شهر زنجان است.یافته ها و بحث:  نتایج تحلیل داده‏ها و پرسش‏نامه‏ها حاکی از آن است که از نظر زنان سرپرست خانوار در محله‌ اسلام‏آباد زنجان در میان مولفه‏های مورد مطالعه، مولفه‌ «اجتماعی» با میانگین 3.43 بیشترین اهمیت را دارد. همچنین به ترتیب مولفه‏های «کالبدی» با میانگین 3.17، «بهداشتی» با میانگین 2.98، «رفاهی» با میانگین 2.88 و در نهایت «اقتصادی» با میانگین 2.54 در رتبه‏های دوم تا پنجم قرار گرفته‏اند. رتبه‏بندی مذکور بیانگر آن است که میزان اهمیت مولفه‏های رضایتمندی سکونتی از نظر زنان سرپرست خانوار در محله‌ اسلام‏آباد زنجان یکسان نیست. یافته‏های دیگر پژوهش نشان می‏دهد بین رضایتمندی سکونتی زنان سرپرست خانوار در محله‌ هدف با تحصیلات آنان تفاوت معناداری وجود دارد و افراد با تحصیلات عالی دانشگاهی در مقایسه با افراد با تحصیلات کمتر رضایتمندی بیشتری نسبت به مولفه‏های رضایتمندی سکونتی دارند.نتیجه گیری: به طور کلی رضایتمندی زنان سرپرست خانوار از محیط مسکونی خود با میانگین عددی 2.13 پایین‏تر از حد متوسط می‏باشد.

assessing the satisfaction of female-headed households with residential environments in informal settlements (case study: islamabad neighborhood of zanjan)

it is very important to study and evaluate the dimensions of residential satisfaction of heads of households on the scale of informal settlements and also with an emphasis on women heads of households. the main purpose of this descriptive-analytical study is to assess the level of satisfaction of women heads of households with their residential environment in informal settlements of islamabad zanjan. to analyze the data, a one-sample questionnaire and one-way t-test, one-way analysis of variance, scheffe post hoc test, friedman and kruskal-wallis tests were used. research data were collected using library studies and field research and the sample size was estimated to be 380 based on cochran’s formula. the indicators determined in this research are the physical index, economic index, health index, social index, and welfare index, respectively. the results of data analysis and questionnaires indicate that for women heads of households in the islamabad neighborhood of zanjan, among the studied components, the social component is the most important. also, the components of physical , health , welfare , and finally economic are ranked second to fifth. the ranking indicates that the importance of the components of residential satisfaction is not the same for women heads of households in the islamabad neighborhood of zanjan. other research findings show that people with higher university education have more satisfaction with the components of residential satisfaction than people with less education. in general, the satisfaction of female-headed households with their residential environment is lower than the average with a mean number of 2.13.