چالش‌های روان‌شناختی مراقبین خانوادگی سالمندان وابسته در عملکردهای روزانه در ایران: یک مطالعه کیفی

هدف مراقبت خانوادگی از سالمندان فرایند دشوار و فرساینده‌ای است که باعث ایجاد و تشدید چالش‌های روان‌شناختی متعددی می‌شود. هدف پژوهش حاضر شناسایی چالش‌های روان‌شناختی مراقبین خانوادگی سالمندان وابسته در عملکردهای روزانه است. روش بررسی این پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل محتوای قراردادی انجام شد. مشارکت‌کنندگان شامل 14 نفر (11 زن و 3 مرد) از مراجعه‌کنندگان به شعبه دوم مرکز توان‌بخشی روزانه کهریزک و مرکز جامع توان‌بخشی زرمان بودند. نمونه‌ها به‌صورت هدفمند و با حداکثر تنوع انتخاب شدند. داده‌ها از‌طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته جمع‌آوری شدند و مصاحبه‌ها تا اشباع نظری ادامه پیدا کردند. مصاحبه‌ها با استفاده از نرم‌افزار maxqda نسخه 2020 تحلیل شدند. برای تحلیل داده‌ها، از روش تحلیل محتوای گرانهایم و لاندمن استفاده شد. جهت بررسی استحکام یافته‌ها از معیارهای مقبولیت داده‌ها، ثبات، قابلیت تاییدپذیری و قابلیت انتقال لینکن و گوبا استفاده شد. یافته‌ها تجزیه‌و‌تحلیل داده‌ها به شناسایی چالش‌های روان‌شناختی مراقبین خانوادگی سالمندان منجر شد. این چالش‌ها در 5 طبقه و 17 زیرطبقه شامل تضعیف هویت فردی (کنار گذاشتن علاقه‌های شخصی، کاهش احساس کنترل بر زندگی، قربانی شدن زندگی شخصی و احساس تلف شدن)، تخریب روابط و پیوندهای عاطفی (تنهایی و انزوا، کنار گذاشته شدن در روابط و کاهش انگیزه به برقراری روابط)، رکود هیجانی (احساس دلمردگی، زندگی خالی از لذت، بی‌حوصلگی و یکنواختی زندگی)، محصور در نگرانی (نگرانی از مسئولیت پاسخ‌گویی در‌زمینه مراقبت، نگرانی برای آینده خود و نگرانی برای سالمندی خود) و تحلیل توان روانی (شکنندگی عاطفی، احساس کم‌‌آوردن و سخت و فرساینده بودن مراقبت) دسته‌بندی شدند. نتیجه‌گیری مراقبین خانوادگی سالمندان با چالش‌های روان‌شناختی متعددی مواجه‌اند که نادیده گرفتن آن‌ها می‌تواند منجر به کاهش کیفیت زندگی و کاهش توانایی در انجام وظایف مراقبتی شود. در چنین شرایطی، پاسخ‌گویی به این چالش‌ها برای ارتقای سلامت روانی و بهبود کیفیت مراقبت از سالمندان ضروری است.

psychological challenges of family caregivers of older adults with dependency in activities of daily living in iran: a qualitative study

objective family caregiving for older adults is a challenging and exhausting process that is associated with multiple psychological challenges. this study aims to identify the psychological challenges of family caregivers of older adults with dependency in activities of daily living in iran.materials & methods this is a qualitative study using conventional content analysis. the participants were 14 family caregivers of older adults (11 women and 3 men) recruited purposefully from the second branch of the kahrizak daily rehabilitation center and zarman comprehensive rehabilitation center in alborz province. data were collected using semi-structured interviews and continued until theoretical saturation was achieved. the interviews were analyzed in maxqda software, version 2020. for data analysis, graneheim and lundman’s content analysis method was used. lincoln and guba’s criteria (credibility, dependability, confirmability, and transferability) were applied to ensure the trustworthiness of the findings.    results analysis of the data led to the identification of five main themes and 17 subthemes: weakening of personal identity (neglect of personal interests, reduced sense of control over life, sacrifice of personal life and feelings of wasting the life), deterioration of relationships and emotional bonds (loneliness/isolation, being left out in relationships, and reduced motivation to form relationships), emotional stagnation (feeling discouraged, joyless life, boredom, and monotonous life), being surrounded by worries (concerns about accountability in care, concerns about the future, and concerns about aging), and deterioration of mental capacity (emotional fragility, feeling diluated, and exhausting nature of care).conclusion family caregivers of older adults in iran face various psychological challenges that, if neglected, can lead to decreased quality of life and reduced ability to perform caregiving tasks. addressing these challenges is crucial for promoting caregivers’ mental health and improving the quality of care provided to older adults.