ساخت، رواسازی و پایایی پرسش‌نامه سندرم آشیانه خالی در بین سالمندان

هدف ارزیابی عینی سندرم آشیانه خالی به دلیل گسترش و تاثیر آن بر زندگی والدین سالمند امری مهم می‌باشد. مطالعه حاضر با هدف ساخت، رواسازی و پایایی پرسش‌نامه سندرم آشیانه خالی درمیان سالمندان طراحی شده است.روش بررسی مطالعه حاضر یک مطالعه روان‌سنجی است که درآن ویژگی‌های روان‌سنجی پرسش‌نامه سندرم آشیانه خالی بررسی شده است. نمونه پژوهش شامل 181 نفرسالمند ساکن شهر تهران در سال 1401 است که به‌صورت تصادفی و با مراجعه به درب منازل انتخاب شدند. ساخت پرسش‌نامه در 4 گام طراحی و اجرا شده است: 1. بررسی متون نظری فارسی و لاتین و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته از متخصصین؛ 2. استخراج علائم مرتبط با سندرم آشیانه خالی و تدوین استخرگویه؛ 3. بررسی روایی‌های صوری و محتوایی؛ 4. بررسی پایایی و روایی سازه ابزار. به‌منظورانجام روایی محتوایی از شاخص روایی محتوا توسط پانل متخصصین (6 نفر در حیطه روان‌شناسی، مشاوره و سالمندشناسی) استفاده شد. جهت بررسی پایایی نتایج پرسش‌نامه در طول زمان (1 هفته) از آزمون همبستگی پیرسون و برای بررسی همسانی درونی ابزار از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد. تجزیه‌و‌تحلیل‌های آماری با استفاده از نرم‌افزارهای spss نسخه 26 و amos نسخه 24 انجام شد.یافته‌ها حد توافق برای روایی محتوا با‌توجه‌به تعداد متخصصین 0.99 انتخاب شد که براین‌اساس از40 سوال استخراج‌شده در مرحله بررسی روایی صوری و محتوایی استخر گویه 20 سوال حد نصاب لازم را کسب نکردند. بعد از اجرای نسخه 20 سوالی پرسش‌نامه بر روی جامعه هدف، تحلیل عاملی اکتشافی انجام شد که 3 خرده‌مقیاس از ابزار مذکور تعیین شد. در این مرحله به دلیل عدم هماهنگی سوالات با خرده‌مقیاس، 5 گویه حذف شدند که در‌نهایت پرسش‌نامه 15 سوالی تدوین شد. ضرایب آلفای کرونباخ به‌دست‌آمده حداقل 80.0 و حداکثر 93.0 و آلفای کل ابزار برابر 88.0 بود که نمایانگر پایایی قابل‌قبول ابزار است و در بخش برازش مدل بارهای عاملی به‌دست‌آمده نیز شاخص‌های نیکویی برازش که شامل rmsea:137.0 و  cmin:4.4 و cfi:84.0 هستند، نشان می‌دهند پرسش‌نامه محقق‌ساخته از برازش مناسبی برخوردار است. جمع نمره‌های آزمودنی‌ها در هر سه خرده‌مقیاس عددی بین 15 تا 95 به دست می‌آید. چنانچه نمره آزمودنی در بازه 1 تا 33 قرار بگیرد، یعنی دارای سندرم آشیانه خالی در درجات ضعیف است. نمرات کسب‌شده در بازه 33/‌1 تا 55 نشان‌دهنده درجه متوسط و نمره 55.1 تا 75 درجات بالایی از ابتلا را نشان می‌دهد. در بررسی پایایی زمانی عدد 994.0 به دست آمد که نشان‌دهنده پایایی بالای آزمون است.نتیجه‌گیری پرسش‌نامه سندرم آشیانه خالی پایایی و روایی مناسبی دارد و می‌تواند جهت ارزیابی این سندرم در مطالعات مختلف مورد استفاده قرار گیرد.

development and investigating of the validity and reliability of empty nest syndrome questionnaire among the elderly

objective the objective assessment of the empty nest syndrome is crucial due to its prevalence and impact on the lives of elderly parents. this study constructs, standardizes, and tests the reliability and validity of the empty nest syndrome questionnaire among the elderly.materials & methods this study investigates the psychometric properties of the empty nest syndrome questionnaire. the research sample included 181 elderly residents of tehran city, iran, in 2021, selected randomly by visiting their homes. the construction of the questionnaire involved four steps: 1) reviewing persian and english theoretical texts and conducting semi-structured interviews with experts; 2) identifying symptoms related to empty nest syndrome and developing the item pool; 3) assessing face and content validity; 4) examining reliability and construct validity of the instrument. content validity was assessed using the content validity ratio by a panel of experts (6 individuals specialized in psychology, counseling, and gerontology). reliability over time (one week) was tested using the pearson correlation. and, internal consistency was examined using the cronbach α coefficient. statistical analysis was performed using spss software, version 26 and amos software, version 24. results the agreement threshold for the content validity ratio was set at 0.99 based on the number of experts, resulting in 20 out of 40 questions from the initial pool not meeting the required threshold. after administering the 20-item questionnaire to the target population, exploratory factor analysis was conducted, resulting in three sub-scales. due to item misalignment with sub-scales, 5 items were removed, finalizing a 15-item questionnaire. the obtained cronbach α coefficients ranged from 0.80 to 0.93, with a total tool α of 0.88, indicating acceptable reliability. the model fit indices obtained from factor loadings were comparative fit index=0.84, chi-square minimum discrepancy=4.4, and root mean square error of approximation=0.137, showing that the researcher-made questionnaire is appropriately fitted. participants’ scores across the three sub-scales ranged from 15 to 95. scores from 1 to 33 indicate mild empty nest syndrome, 33.1 to 55 indicate moderate, and 55.1 to 75 indicate high levels of syndrome presence. the temporal reliability obtained was 0.994, indicating the high reliability of the test.conclusion the empty nest syndrome questionnaire demonstrates appropriate reliability and validity and can be used to assess this syndrome in various studies.