وضعیت دسترسی کودکان به خدمات گفتاردرمانی در دوران همه‌گیری کووید-19: یک مطالعه کیفی

هدف با شروع همه‌گیری کووید-19 در سراسر جهان ازجمله ایران، مداخلات و پروتکل‌های مرتبط با پیشگیری و کنترل آن به محدودیت‌‌هایی در دسترسی به خدمات توانبخشی ازجمله گفتاردرمانی منجر شد. کودکان یکی از مهم‌ترین گروه‌های آسیب‌پذیر نسبت به پیامدهای همه‌‌گیری بودند که هرگونه اختلال در دریافت به‌موقع خدمات گفتاردرمانی برای کودکان نیازمند به این خدمات، به چالش‌های جدی در ابعاد مختلف سلامت آنان منجر شد. بنابراین هدف از این مطالعه، بررسی وضعیت دسترسی کودکان شهر تهران به خدمات گفتاردرمانی در دوران همه‌گیری با رویکرد کیفی باتوجه‌به دیدگاه و تجربه گفتاردرمانگران و مراقبان کودکان بود.روش بررسی این مطالعه با روش تحلیل محتوای کیفی قراردادی، طی مصاحبه‌های عمیق نیمه‌ساختاریافته با گفتاردرمانگران و مراقبان اصلی کودکان، تجربه آنان از دسترسی به خدمات از زمان وقوع همه‌گیری و عوامل مرتبط با آن در شهر تهران را بررسی کرده است. درنهایت تا زمان اشباع داده‌ها، در شهر تهران با 9 گفتاردرمانگر و 10 مادر به‌عنوان مراقب اصلی کودک مصاحبه شد و داده‌ها با کمک نرم‌افزار maxqda نسخه 2020 تحلیل شدند. یافته‌ها یافته‌های این مطالعه وضعیت دسترسی کودکان به خدمات گفتاردرمانی را در چهار طبقه اصلی: 1. کاهش دسترسی (تاخیر در تشخیص تخصصی اولیه،‌ تغییر در زمان‌بندی برنامه درمانی،‌ تغییر در نوع برنامه درمانی)،‌ 2. عوامل تشدید‌کننده (عوامل اساسی مرتبط با خدمات حضوری و مرتبط با خدمات ازراه‌دور) ،‌ 3. عوامل تعدیل‌کننده (مرتبط با نظام کلان سلامت، مرتبط با مراکز ارائه خدمات، مرتبط با خدمات ازراه‌دور، مرتبط با خانواده، مرتبط با کودک) و 4. پیامدها (برای کودک و برای خانواده) طبقه‌بندی کرده است. نتیجه‌گیری یافته‌های این مطالعه نشان‌دهنده تجربه غالب کاهش دسترسی کودکان به خدمات گفتاردرمانی در شهر تهران به‌ویژه در سال اول بود. البته تجربه محدود شدن دسترسی، به‌صورت پویایی تحت تاثیر عوامل مختلف تشدید‌کننده و تعدیل‌کننده قرار داشت. در‌واقع با گذشت زمان، عوامل تعدیل‌کننده تاثیر بیشتری گذاشته و از قدرت عوامل تشدید‌کننده کاسته شده است. درنتیجه، تقویت عوامل تعدیل‌کننده دسترسی و رسیدگی به عوامل تشدیدکننده کاهش آن باید موردتوجه درمانگران و سیاست‌گذاران حوزه سلامت، هم در شرایط عادی و هم جهت آمادگی برای وقایع مشابه همه‌گیری کووید-19 قرار گیرد.

assessing children’s access to speech therapy services during the covid-19 pandemic: a qualitative study

objective given the global emergence of the covid-19 pandemic, notably in iran, implementing preventive measures and protocols has constrained the accessibility of rehabilitation services, such as speech therapy. among the demographic groups significantly impacted by the pandemic are children, who are particularly susceptible to adverse outcomes when faced with delays in receiving essential speech therapy services. accordingly, this study explores the accessibility of speech therapy services for children in tehran city, iran, during the pandemic using a qualitative methodology based on the perspectives of speech therapists and caregivers.materials & methods this study explored participants’ encounters with accessing services after the outbreak of covid-19 and its associated determinants in tehran city, iran. this was achieved through comprehensive semi-structured interviews with speech therapists and primary caregivers of children, employing the conventional qualitative content analysis approach. the participants consisted of 9 speech therapists and 10 mothers until data saturation. they were interviewed and the data was analyzed using the maxqda software, version 2020.results the results explained the status of children’s access to speech therapy services in four main areas: reducing accessibility (delay in initial specialist diagnosis, change in the schedule of the treatment plan, change in the type of treatment plan), aggravating factors (basic factors, related to face-to-face services, and telepractice), modifying factors (associated with the macro health system, centers, telepractice, family, and child) and consequences (for the child and the family).conclusion the results demonstrated the dominant experience of reducing children’s accessibility to speech therapy services in tehran city, iran, especially in the first year. this experience has been dynamically affected by exacerbating and modifying factors, and over time, modifying factors have had a greater impact, or the power of aggravating factors has been mitigated. hence, strengthening the modifiers and dealing with the factors that exacerbate the change in access should be addressed by service providers and policymakers both in normal conditions and to prepare for events similar to the covid-19 pandemic.