اولویت بندی و تحلیل پیشگیرانه عوامل موثر در شکل گیری جرایم سایبری

زمینه و هدف: تنوع و گستره وقوع جرایم سایبری درسطح کشور، ضمن تحمیل خسارت‌های مادی و معنوی بر قربانیان خود، زمینه‌ساز ناامنی برای افراد و سازمان‌ها در سطح کشور است. به همین منظور، پژوهش حاضر با هدف دستیابی به عوامل ناامن‌ساز موثر بر جرایم سایبری و ارتباط آن با کلاهبرداری مالی دراستان ایلام انجام شد.روش‌: پژوهش حاضر از نظر نوع و هدف کاربردی و از نظر روش و ماهیت توصیفی – تحلیلی است که به تحلیل و تفسیر داده‌های مربوط به جرایم سایبری با استفاده از اطلاعات 2808 پرونده مجرمان اینترنتی در بازه زمانی 1390 تا سال 1399 می‌پردازد.یافته‌ها: یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که به ترتیب متغیرهای روش‌آشنایی، ابزارکلاه‌برداری، نوع‌جرم، محل‌جرم، روش‌کلاه‌برداری، واسطه مالی، مکان یادگیری کلاه‌برداری، روش یادگیری، محکومیت، شهر وقوع جرم، تخصص مورد نیاز، همکاران، قمار، چگونگی جذب، هرمی و قمار بر اساس کلاهبرداری مالی بیشترین تاثیر را در شکل‌گیری جرایم سایبری در استان ایلام داشته‌اند.نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش در مقایسه شهرهای وقوع جرم نشان می‌دهدکه بیشترین کلاهبرداری مالی مربوط به شهر ایلام می‌باشد. همچنین مولفه «برداشت اینترنتی غیرمجاز از حساب بانکی» دارای متوسط رتبه‌ی بالاتری نسبت به سایر مولفه‌ها است و به طور کلی تمامی مولفه‌های مورد بررسی پژوهش با کلاهبرداری مالی رابطه معناداری دارند..

prioritization and preventive analysis of variables and effective components in the formation of cybercrimes

background and purpose: the variety and scope of these cyber crimes in the country, causing material and moral damages to their victims, is the basis of insecurity for individuals and organizations in the country. for this purpose, the current research was conducted with the aim of achieving preventive solutions by prioritizing insecure factors affecting cyber crimes and its relationship with fraud amounts in ilam province.method: the present study is applied in terms of type and purpose, and descriptive-analytical in terms of method and nature, analyzing and interpreting data related to cybercrimes using the information of 2808 cases of internet criminals in the period from 1390 to 2019.findings and results: the findings of the research indicate that, in the order of the variables of acquaintance method, fraud tool, type of crime, place of crime, fraud method, financial intermediary, place of fraud learning, learning method, conviction, crime city, required expertise, colleagues, gambling, how to attract, pyramid and gambling based on fraudulent amounts have had the greatest impact on the formation of cyber crimes in ilam province and as a result, according to the two-by-two comparisons of the city where the crime occurred, the component ilam among other components has the average rating is higher by 1083.04 and it has a significantly higher amount of fraud. also, the component unauthorized internet withdrawal from bank account has a higher average rating by 852.88 than other components.also, among other components, youtube has a higher average rating of 1045.16, and banking portal has a higher average rating of 238.3 among other components, and telephone and skimmer among other components has the average higher rank is 874.38 and all components have a significant relationship with fraud amounts.keywords: police command, cyber crimes, social prevention, situational prevention, ilam province.