مدل‌سازی و شناسایی کانون‌های جرم خیز در شهرهای گردشگری مذهبی با استفاده از مدل مکان‌مبنا در gis با تاکید بر سرقت (مطالعۀ موردی: کلانشهر مشهد)

زمینه و هدف: مسئله سرقت یکی از مهم‌ترین انواع جرائم است که عوامل متعدد فردی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و محیطی در بروز و گسترش آن نقش دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی و شناسایی کانون‌های جرم‌خیز و ارتباط آن با کاربری اراضی در سطح شهر مشهد انجام گرفته است.روش: پژوهش حاضر به‌لحاظ هدف از نوع تحقیقات کاربردی و به‌لحاظ روش از نوع توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر تحلیل‌های فضایی است. در این مطالعه جهت شناسایی فضاهای شهری که امکان احتمال بزه سرقت بالایی دارند، از مدل‌سازی بر مبنای تحلیل‌های فضایی و براساس مدل مکان‌مبنا با استفاده از نرم‌افزار arcgis انجام گرفته است.یافته‌ها: مدل‌سازی فضایی مکان‌های جرم‌خیز در شهر مشهد نشان داد که در بخش مرکزی مشهد (مناطق 1، 2، 3، 6 و 8) به‌ویژه پیرامون حرم مطهر رضوی میزان احتمال سرقت بسیار بالا است. همچنین نتایج حاصل از مدل خودهمبستگی فضایی موران نشان داد که در فاصله 1482 متری از مرکز شهر خودهمبستگی مکانی مثبت و قوی است و از فاصله 4850 متری خودهمبستگی مکانی مثبت اما ضعیف بوده که بیانگر آن است از این فاصله به‌بعد از این میزان کاسته می‌شود.نتیجه‌گیری: نتایج این پژوهش به دستگاه‌های قضائی، انتظامی این امکان را می‌دهد که با توجه به راهکارهای ارائه شده در رابطه با نوع کاربری‌ها و نوع سرقت در شهر مشهد تدابیر لازم را اندیشیده تا میزان وقوع جرم را کاهش دهند.

modeling and identification of crime hotspots in religious tourism cities using a location-based model in gis (case study: mashhad metropolis)

introduction: the issue of theft is one of the most important types of crimes that many individual، economic، social، cultural and environmental factors play a role in its emergence and spread. the current research was conducted with the aim of investigating and identifying crime hotspots and its relationship with land use in the city of mashhad.data and method: in terms of the purpose، the present research is an applied research type and in terms of the method، it is a descriptive-analytical type based on spatial analysis. in this study، in order to identify urban areas that have a high probability of theft، modeling based on spatial analysis and based on location-based model using arcgis software has been done.findings: spatial modeling of crime-prone places in mashhad showed that in the central part of mashhad (areas 1، 2، 3، 6 and 8)، especially around the motahar-razavi shrine، the probability of theft is very high. also، the results of moran's spatial autocorrelation model showed that at a distance of 1482 meters from the city center، the correlation is positive and strong، and at a distance of 4850 meters، the autocorrelation is positive but weak، which indicates that it decreases from this distance onwards. to beconclusion: the results of this research allow the judicial and police agencies to consider the solutions provided in relation to the type of use and type of theft in mashhad city to think of the necessary measures to reduce the crime rate.