تاثیر طراحی محیطی بر ارتکاب جرم توسط محکومان در زندان عمومی شهرکرد

زمینه و هدف: افزایش جمعیت کیفری و ناکارآمدی برخی از ساختارهای محیطی در زندان‌ها، از جمله عواملی است که نقش طراحی محیطی را در کنترل و کاهش ارتکاب جرم پررنگ‌تر کرده است. هدف اساسی پژوهش حاضر بررسی تاثیر طراحی محیطی بر ارتکاب جرم توسط محکومان در زندان عمومی است.روش: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، آمیخته اکتشافی متوالی است که در دو بخش کیفی و کمّی انجام شد. در بخش کیفی، از مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با 10 نفر از خبرگان دانشگاهی و متخصصان حوزه حقوق، آسیب‌های اجتماعی و معماری استفاده شد. نمونه‌ها با روش هدفمند انتخاب و داده‌های حاصل از مصاحبه‌ها با دو روش کنترل اعضا و بررسی همکار اعتبارسنجی شدند. در بخش کمّی، جامعه آماری شامل 260 نفر (200 زندانی و 60 پرسنل زندان شهرکرد) بود که با روش نمونه‌گیری نسبتی انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه محقق‌ساخته بود که پایایی آن با آلفای کرونباخ (0.93) تایید شد. تحلیل داده‌ها با روش تحلیل عاملی اکتشافی به‌روش حداکثر درست‌نمایی و شاخص کیزر-مایر-اولکین (0.81) انجام شد.یافته‌ها: نتایج نشان داد پنج عامل زیربنایی در طراحی محیطی زندان بر ارتکاب جرم تاثیرگذارند: کمبود فضاهای فرهنگی و اشتغال‌زایی، کمبود فضای طبقه‌بندی محکومان، عدم تناسب فضاهای موجود با نیاز زندانیان، ارتباط زیاد زندانیان با جرائم مختلف، و وجود فضاهای مخفی یا نظارت کم. این عوامل فرصت‌های مجرمانه را افزایش داده و رفتارهای ناهنجار را تقویت می‌کنند. نتیجه‌گیری: کاهش تماس زندانیان با جرائم متفاوت به‌عنوان عاملی روبنایی، نقش مهمی در کاهش جرم دارد. اصلاح طراحی محیطی زندان با افزایش نظارت، حذف فضاهای مخفی، و تفکیک بهتر زندانیان می‌تواند شرایط مناسبی برای بازپروری زندانیان و کاهش جرائم ایجاد کند.

the effect of environmental design on committing crimes by convicts in shahrekord public prison

abstract background and objective: the increasing prison population and the inefficiency of certain environmental structures in prisons are among the factors highlighting the role of environmental design in controlling and reducing crime. this study aims to investigate the impact of environmental design on crime commission by convicts in public prisons. method: this applied research employs a sequential exploratory mixed-methods approach، conducted in both qualitative and quantitative phases. in the qualitative phase، semi-structured interviews were conducted with 10 academic experts and specialists in law، social harm، and architecture. the participants were selected through purposive sampling، and the data from the interviews were validated using member checking and peer review. in the quantitative phase، the statistical population comprised 260 individuals (200 prisoners and 60 staff from shahrekord prison)، selected through proportional sampling. data collection was conducted using a researcher-made questionnaire، whose reliability was confirmed with a cronbach's alpha of 0.93. data analysis was performed using exploratory factor analysis with maximum likelihood estimation and the kmo index (0.81). findings: the results revealed five underlying factors in prison environmental design that influence crime commission: lack of cultural and employment spaces، insufficient classification spaces for convicts، inadequacy of existing spaces to meet prisoners' needs، excessive interaction among prisoners with various offenses، and the presence of hidden or poorly supervised areas. these factors increase criminal opportunities and reinforce deviant behaviors. conclusion: reducing contact among prisoners with different criminal backgrounds، identified as a superstructural factor، plays a significant role in crime reduction. enhancing prison environmental design through increased supervision، elimination of hidden spaces، and improved prisoner segregation can create favorable conditions for prisoner rehabilitation and crime reduction.