تحلیل عملکرد پلیس در پیشگیری از نقض حقوق شهروندی

زمینه و هدف: حقوق شهروندی یکی از موضوعات مهم و بحث‌برانگیز در عرصه‌های سیاسی و اجتماعی است. حفظ امنیت و رعایت حقوق شهروندان پس از رفع نیازهای اولیه انسانی در درجه نخست اهمیت قرار دارد. در این میان ساختار حکومت از جمله پلیس که نقش مهمی در ایجاد نظم و امنیت و همچنین ایجاد سازوکاری برای تحقق حقوق شهروندی برعهده دارند، بسیار مورد توجه هستند. پلیس در نظام جمهوری اسلامی ایران نیز دارای جایگاه مهم و اثرگذاری در عرصه حقوق شهروندی است. در همین راستا، پژوهش حاضر درصدد است تا نقش و عملکرد پلیس را در پیشگیری از نقض حقوق شهروندی مورد بررسی و ارزیابی قرار دهد.روش: روش به کار گرفته در این پژوهش، توصیفی-تحلیلی می‌باشد. یافته ها و نتایج: یافته‌های پژوهش موید آن است که از جمله نهادهایی که با حقوق شهروندی مرتبط است و در قلمرو گستردهذای با آن ارتباط پیدا می کند، پلیس است. قانونگذار برای پلیس وظایف بسیاری درنظر گرفته است که عمده آنها با مقوله حقوق شهروندی متهم در ارتباط است، مانند رعایت حریم خصوصی، احترام به حیثیت شهروندان، حق تفهیم اتهام، تحصیل دلایل، حق سکوت، منع شکنجه و حق اطلاع از دلایل دستگیری. همچنین ایجاد پلیس زن، ایجاد پلیس پیشگیری، طرح مدیریت کیفی نیروی انتظامی، مرکز نظارت و غیره بخشی از این اقدامات در راستای حق رعایت حقوق شهروندی بوده است، هرچند که در این مسیر با چالش‌هایی مانند کمبود نیروی انسانی و استفاده از نیروهای وظیفه بجای نیروهای آموزش دیده یا ضعف در امکانات روبرو بوده است.