سلبریتیزه‌‌شدن جامعۀ ایرانی و گرایش به ارزش‌های نئولیبرال در بستر اینستاگرام

در طول یک دهۀ اخیر، در نتیجۀ حضور پررنگ شبکۀ اجتماعی اینستاگرام در جامعۀ ایرانی، افراد عادی فرهنگ سلبریتی را دگرگون کرده‌اند. یکی از پیامدهای زیست افراد در بستر اینستاگرام و سلبریتیزه‌ شدن جامعه، گرایش به ارزش‌های نئولیبرال است. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش سلبریتیزه ‌شدن جامعۀ ایرانی در بستر اینستاگرام و گرایش به ارزش‌های نئولیبرال انجام شده است. روش به‌کاررفته برای انجام پژوهش نیز توصیفی و از نوع معادلات ساختاری و جامعۀ آماری آن، دربردارندۀ کاربران اینستاگرام است که به روش تصادفی ساده انتخاب شده و داده‌های پژوهش با استفاده از پرسش‌نامۀ محقق‌ساختۀ سلبریتیزه ‌شدن و ارزش‌های نئولیبرال گرد‌آوری شده است. حجم نمونه با استفاده از نرم‌افزار سمپل‌پاور، 384 نفر انتخاب شده که برای اطمینان‌یابی، این تعداد به 400 نفر افزایش یافته است. به‌منظور تجزیه‌و‌تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار اِس‌پی‌اِس‌اِس و برای ترسیم الگوی معادلۀ ساختاری و معیارهای برازش مدل از نرم‌افزار اِیموس‌گرافیک استفاده شده است. برپایۀ یافته‌های پژوهش، سلبریتیزه ‌شدن جامعۀ ایرانی در بستر اینستاگرام با گرایش به ارزش‌های نئولیبرال، رابطۀ مثبت و معناداری دارد؛ افزون‌براین، ابعاد شخصی‌سازی، تنوع‌یافتگی، و رسانه‌ای ‌شدن از متغیر سلبریتیزه‌ شدن بر گرایش به ارزش‌های نئولیبرال کاربران ایرانی اینستاگرام تاثیرگذار بوده‌اند. سرانجام، براساس یافته‌های پژوهش، گرایش عمومی به فرهنگ سلبریتی در بستر اینستاگرام در میان کاربران ایرانی، به گسترش ارزش‌های نئولیبرال انجامیده است و هرچه جامعۀ ایرانی در معرض سلبریتیزه ‌شدن قرار گیرد و اِقبال عمومی به فرهنگ سلبریتی افزایش یابد، گرایش به ارزش‌های نئولیبرال نیز افزایش خواهد یافت. همچنین، نتایج پژوهش نشان می‌دهد که سلبریتی‌ها، به‌عنوان موتور پیشران سرمایه‌داری نئولیبرال در جامعۀ ایرانی، نقشی ساختاری در نهادینه ‌کردن ارزش‌های نئولیبرال دارند.

the celebritization of iranian society and the tendency towards neoliberal values on instagram

in the last decade, due to the colorful presence of the instagram social network in iranian society, the tendency towards celebrity culture by ordinary people has undergone a transformation; one of the consequences of people’s life on instagram and the celebrityization of society is the tendency towards neoliberal values. the present study was conducted with the aim of investigating the role of celebrity in the iranian society on the platform of instagram and the tendency towards neoliberal values. the current research method is descriptive and of the structural equation type, its statistical population includes instagram users who were selected by a simple random method, and the research data was collected using a researcher-made questionnaire on celebritization and neoliberal values. the sample size was 384 using sample power software, which was increased to 400 to ensure this number, and spss software was used for data analysis, and amos graphics software was used to draw the structural equation model and model fit criteria. the findings of this research showed that the celebritization of iranian society on instagram has a positive and significant relationship with the tendency towards neoliberal values, on the other hand, the dimensions of personalization, diversification and mediaization of the variable of celebritization have an effect on the tendency towards neoliberal values ​​of iranian instagram users. the results of the present study showed that the general trend towards celebrity culture on the platform of instagram among iranian users has led to the development of neoliberal values. and the more the iranian society is subjected to celebritization and the public interest in celebrity culture increases, the tendency towards neoliberal values ​​also increases. also, the results of this research show that celebrities, as the driving engine of neoliberal capitalism in iranian society, play a structural role in institutionalizing they have neoliberal values.