اثربخشی بازی درمانی مبتنی بر رابطه والد-کودک بر ساز ش یافتگی اجتماعی و مهارت‌های اجتماعی دانش‌آموزان ناتوان هوشی با آسیب بینایی

زمینه و هدف: یکی از بارز ترین شیوه های تغییر رفتار در کودکان، بازی درمانی است. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی بازی درمانی مبتنی بر رابطه والد- کودک بر سازش یافتگی اجتماعی و مهارت های اجتماعی دانش آموزان ناتوان هوشی با آسیببینایی انجام شد. روش: در این پژوهش از روش پژوهشی مورد منفرد با طرح a-b-a استفاده شد. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان ناتوان هوشی با آسیب بینایی دوره ابتدایی در شهر اصفهان در سال 1400 بود که از بین آنها 3 نفر با روش نمونه گیری دردسترس انتخاب شدند. مادران دانش آموزان پس از 3 جلسه خط پایه، طی 10 جلسه 120 دقیقه ای برنامه بازی درمانی مبتنی بر رابطه والد-کودک را دریافت کردند و 1 ماه پس از پایان مداخله، طی 3 جلسه تحت آزمون پیگیری قرار گرفتند. ابزارهای این پژوهش شامل پرسش نامه سازش یافتگی اجتماعی کالیفرنیا و پرسش نامه مهارت های اجتماعی گرشام و الیوت بود. به منظور تجزیه و تحلیل داده های پژوهش، از تحلیل دیداری، شاخص روند و شاخص ثبات، اندازه اثر، درصد داده های همپوش و غیر همپوش استفاده شد. یافته ها: نتایج حاصل از تحلیل داده ها نشان داد، بازی درمانی مبتنی بر رابطه والد-کودک بر سازش یافتگی اجتماعی و مهارت های اجتماعی دانش آموزان ناتوان هوشی-آسیب دیده بینایی اثربخش بوده است. درصد غیر همپوشی داده های سازش یافتگی اجتماعی و مهارت های اجتماعی در 2 موقعیت خط پایه و مداخله برای 3 آزمودنی به ترتیب 88 % و 100 % و شاخص درصد بهبودیداری به ترتیب 04 / 14 و 41 / 22 بود. این اثربخشی در مرحله پیگیری 30 روزه همچنان مشهود بود.نتیجه گیری: بر اساس یافته های حاصل از این پژوهش می توان گفت بازی درمانی مبتنی بر رابطه والد- کودک می تواند نقشمهمی در افزایش سازش یافتگی اجتماعی و مهارت های اجتماعی دانش آموزان ناتوان هوشی با آسیب بینایی ایفا کند.

the effectiveness of play therapy based on child- parentrelationship on social adjustment and social skills of intellectualdisability students with visually impaired

abstractbackground and purpose: one of the most obvious ways to change behavior in children is play therapy. thepurpose of this study was to investigate the effectiveness of play therapy based on parent-child relationshipon social adjustment and social skills of intellectual disability students with visually impaired.method: in this research، single case research method with a-b-a design was used. the statisticalpopulation included all intellectual disability students with visually impaired in the elementary school inisfahan city in 2020، and three of them were selected using available sampling method. after three baselinesessions، the mothers of the students received a play therapy program based on the parent-child relationshipin 10 sessions of 120 minutes، and one month after the end of the intervention، they underwent a follow-uptest in three sessions. the tools of this research included the california social adjustment questionnaire andthe gresham and elliott social skills questionnaire. in order to analyze the research data، visual analysis،trend index and stability index، effect size، percentage of overlapping and non-overlapping data were used.results: the results of data analysis showed play therapy based on parent-child relationship has beeneffective on social adjustment and social skills of intellectual disability -blind students. the non-overlappingpercentage of social adjustment and social skills data in two baseline and intervention situations for threesubjects is 88% and 100% and the recovery percentage index was 14.04 and 22.41 respectively. thiseffectiveness was still evident in the 30-day follow-up phase.conclusion: based on the findings of this research، it can be said that play therapy based on parent-childrelationship can play an important role in increasing the social adjustment and social skills of intellectualdisability students with visually impaired.