آماده‌سازی دانش‌آموزان برای آینده: بررسی مولفه‌های آمادگی شغلی در کتابهای درسی شیمی سال آخر دوره متوسطه ایران، ترکیه و مالزی

در پژوهش حاضر به بررسی محتوای کتابهای درسی شیمی سال آخر دوره متوسطه دوم کشورهای ایران، ترکیه و مالزی از نظر توجه به مولفه‌های آمادگی شغلی پرداخته شده است. روش پژوهش کاربردی-توصیفی از نوع تحلیل محتواست. جامعه آماری کتابهای آزمایشگاه علوم تجربی 1 و 2 و شیمی دوره متوسطه دوم ایران در سال تحصیلی 1401-1400 و کتابهای شیمی دوره متوسطه دوم ترکیه و مالزی در سال تحصیلی 2020 بوده است. این پژوهش مجموع صفحات کتابهای شیمی شامل متن، تصاویر، پرسشها و فعالیتها را در برگرفته و در آن از روش نمونه‌گیری تمام شماری استفاده شده است. ابزارگردآوری داده‌ ها سیاهه تحلیل محتوای محقق‌ ساخته بود که روایی آن با توجه به نظر صاحب ‌نظران تایید و داده ‌ها با روش آمار توصیفی تحلیل شدند. نتایج پژوهش نشان داد که کتابهای شیمی سال آخر متوسطه سه کشور از نظر توجه به مولفه‌های آمادگی شغلی شباهتها و تفاوتهایی دارند. در هر سه کشور توجه به مولفه «شناخت و کشف فرصتهای شغلی» بیش از سایر مولفه‌ها و میزان توجه به مولفه «انجام مهارتهای دست‌ ورزی» کمتر از سایر مولفه‌ها بوده است. در مجموع مالزی بیشترین فراوانی را در توجه به مولفه‌های آمادگی شغلی داشته است و پس از آن ترکیه و ایران به ترتیب در رتبه‌های دوم و سوم قرار دارند. در مولفه «گرفتن تصمیم مناسب درباره مشاغل»، مالزی و ترکیه فراوانی تقریباً یکسانی داشتند، درحالی‌که توجه به این مولفه در کتاب شیمی سال آخر ایران کمتر بود. تنها در مولفه «بروز رفتار مناسب هنگام کار»، مالزی فراوانی کمتری نسبت به ترکیه داشت. در کتاب شیمی سال آخر مالزی توجه بیشتری به تفکر نقاد، تفکر خلاق و انجام کار گروهی شده است.

preparing students for the future in iran, turkey, and malaysia as indicated by the occupational preparation indices identified in the high school chemistry textbooks

to assess the status of iranian high school graduates’ occupational preparedness in comparison to that of turkish and malaysian students, the high school chemistry textbooks used in these three countries were content analyzed in terms of the job preparation indices contained in the instrument. the instrument used was deemed valid by experts. the results show both similarities and differences between the three groups based on which malaysians rank first and iranians last. in all three sets of textbooks more emphasis is given to “knowing and exploring job opportunities” than other indices, while “hands-on practice” was the least emphasized index. malaysians are second to turks only in “exhibiting appropriate behavior while working”, although they rank first in terms of attending to critical thinking, creative thinking, and group work.