طراحی و اعتباربخشی الگوی برنامه درسی سواد اطلاعاتی برای دوره متوسطه دوم

هدف از پژوهش حاضر، طراحی و اعتباربخشی الگوی برنامه ‌درسی سواد اطلاعاتی برای دوره متوسطه دوم بوده است. به این منظور از روشهای تحلیل اسنادی، تحلیل محتوای مضمونی و تحلیل محتوای کیفی استفاده شده است. منابع مورد مطالعه برای گردآوری داده‌ها شامل 233 منبع داخلی و خارجی اعم از کتاب، مقاله و پایان ‌نامه درباره برنامه ‌درسی سواد اطلاعاتی بود و مشارکت‌کنندگان چهار متخصص رشته برنامه‌ریزی درسی و شش متخصص علم اطلاعات و دانش‌شناسی بودند که به ‌طور هدفمند انتخاب شدند. فنون گرد‌آوری داده‌ها عبارت بودند از: توصیف و تحلیل محتوا و مصاحبه نیمه‌ساختار‌یافته با صاحب‌نظران. داده‌های منتج از مصاحبه‌ها و تحلیل محتوا با نرم ‌افزار تحلیل داده‌های کیفی maxqda 2018 کدگذاری و تحلیل شدند. خروجی نرم‌افزار ویژگیهای عناصر برنامه‌ درسی سواد اطلاعاتی را در پنج مقوله، 20 زیرمقوله و 77 شاخص به‌ ترتیب برای هدف، محتوا، فعالیتهای یادگیرنده، نقش معلم و ارزشیابی مشخص کرد و الگوی اولیه برنامه طراحی شد. برای اعتباریابی برنامه، نظرات ده نفر از صاحب‌نظران و 34 نفر از دبیران مجرب درباره ضرورت عناصر برنامه (cvi) و تناسب عناصر برنامه (cvr) به صورت پرسشنامه اخذ شد که حاکی از ضرورت و تناسب همۀ عناصر برنامه و معتبر بودن برنامه با ویژگیهای جامع، تلفیقی، دانش‌آموز-محور و منعطف بود. نتایج این پژوهش را می‌توان در طراحی برنامه ‌درسی سواد اطلاعاتی برای دوره متوسطه دوم به ‌کار برد.

the design and validation of a high school curricular model in information literacy

 in order to design and validate a high school curricular model in information literacy, the content of a set of 233 domestic and international books, articles, and theses on the subject was analyzed. additionally, four specialists in curriculum planning and six experts in information science were carefully selected and interviewed in a semi-structured format. the resulting data were analyzed using maxqda2018. the output was the identification of special features of an information literacy curriculum in five categories of objectives, content, learners’ activities, teachers’ role, and evaluation, and 20 subcategories and 77 indices thereof. to validate the initially designed curriculum, opinions of ten experts and 34 experienced teachers on the necessity and appropriateness of the indices were sought utilizing a questionnaire. the results indicate both necessity and appropriateness of the indices, as well as the validity of the program by being comprehensive, combinatory, student-centered, and flexible. the findings can be used in designing a high school curriculum in information literacy.