اثربخشی آموزش راهبردهای شناختی- فراشناختی بر میزان بار شناختی و حافظه کاری دانش آموزان دوره ابتدایی دارای مشکلات ویژه یادگیری از نوع خواندن

این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی آموزش راهبردهای شناختی - فراشناختی بر میزان بار شناختی و حافظه کاری دانش‌آموزان دوره دوم ابتدایی دارای مشکلات ویژه یادگیری از نوع خواندن به روش نیمه ‍آزمایشی و با استفاده از طرح پیش‌آزمون پس‌آزمون با گروه کنترل انجام شده است. جامعه آماری پژوهش را دانش‌آموزان دوره دوم ابتدایی شهر میاندوآب در سال تحصیلی 98-1397 تشکیل می‌دادند که با روش نمونه گیری تصادفی چندمرحله‌ای 30 دانش‌آموز با مشکلات ویژه یادگیری از نوع خواندن انتخاب شده و به روش تصادفی در گروههای آزمایشی و کنترل گمارده شدند. برای گرد‌آوری داده‌ها از آزمون‌ هوشی وکسلر4  که روایی محتوایی آن را متخصصان تایید کرده‌ اند و دارای ضرایب پایایی تنصیف از 0/71 تا 0/86 است، نمون ‌برگ(چک لیست) نشانگان نارساخوانی(میکائیلی و فراهانی، 1384) که روایی آن را متخصصان تایید کرده ‌اند و پایایی آن 0/92 است، آزمون بار شناختی پاس(1994) که روایی آن را متخصصان تایید کرده اند و پایایی آن 0/89 است و آزمون حافظه کاری ان بک که روایی آن را متخصصان تایید کرده اند و پایایی آن 0/78 است، استفاده شده است. آزمودنیهای گروه آزمایش برنامه آموزش راهبردهای شناختی فراشناختی را در 18 جلسه 45 دقیقه‌ای دریافت کردند، درحالی که آزمودنیهای گروه کنترل فقط آموزشهای مدرسه را دریافت ‌کردند. نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که پس از پایان آموزش راهبردهای شناختی - فراشناختی تفاوتی معنادار (p<0/001) میان نمرات بار شناختی و حافظه کاری دو گروه وجود داشت. در نتیجه، آموزش راهبردهای شناختی فراشناختی می‌تواند به‌عنوان یک روش مداخله‌ای در کاهش بار شناختی نامطلوب و افزایش ظرفیت حافظه کاری دانش آموزان با مشکلات ویژه یادگیری از نوع خواندن مورد استفاده قرار گیرد.

the effectiveness of training in cognitive-metacognitive strategies upon the cognitive load and working memory of elementary school students with specific learning difficulties in reading

this research has aimed to study the effectiveness of training in cognitivemetacognitive strategies upon the cognitive load and working memory of senior primary school students with specific learning difficulties in reading by means of a semiexperimental method and using pretests and posttests with a control group. the statistical population consisted of senior primary school students from the city of miandoab in the school year of 20182019; using a random multistage sampling method, 30 students with specific learning difficulties in reading were selected and randomly divided into test and control groups. to collect data, the wechsler adult intelligence scale (fourth edition), whose content validity has been verified by experts and shown to have a splithalf reliability coefficient of 0.71 to 0.86, the dyslexia symptoms checklist devised by mikaili and farahani (2005), whose validity has been verified by experts and has a reliability of 0.92, the paas cognitive load test (1994), whose validity has been confirmed by experts and has a reliability of 0.89, and the nback working memory test, whose validity has been verified by experts and shows a reliability of 0.78, were used. the examinees in the test group received eighteen 90minute sessions of training on cognitivemetacognitive strategies, while the examinees in the control group just received ordinary school training. covariance analysis indicated a significant difference (p<0.001) between cognitive load and working memory grades between the two groups after training. therefore, training on cognitivemetacognitive strategies as an intervention method can lead to reduced undesirable cognitive load and increased capacities of working memory in students with specific learning difficulties in reading.